Larynxverlamming bij honden

Wat is larynxverlamming?

Larynxverlamming is een aandoening waarbij de zenuwen die de stembandspieren aansturen, niet meer goed functioneren. Normaal gaan de stembanden bij het inademen open om lucht door te laten; bij larynxverlamming blijven ze in een halfgesloten positie, waardoor de luchtdoorgang wordt belemmerd.

De aandoening komt het vaakst voor bij oudere, grote honden en maakt deel uit van een breder syndroom van polyneuropathie. Larynxverlamming wordt steeds vaker gezien als de eerste uiting van een langzaam progressieve zenuwdegeneratie die ook andere lichaamsfuncties aantast.

Hoewel larynxverlamming chronisch verloopt, kan het in warme omstandigheden of bij opwinding plotseling escaleren tot een levensbedreigende ademnoodcrisis.

Symptomen van larynxverlamming

De symptomen ontwikkelen zich geleidelijk over maanden. De eerste tekenen worden vaak toegeschreven aan veroudering en daardoor gemist:

• Veranderd blafgeluid: de blaf klinkt hees, schor of zachter dan voorheen
• Luidruchtig inademen: een hoorbaar reutelen of piepen, vooral bij inspanning of opwinding
• Inspanningsintolerantie: de hond wordt snel moe en hijgt overmatig na korte wandelingen
• Verergering bij warmte: warme, vochtige omstandigheden verergeren de ademhalingsproblemen
• Hoesten en kokhalzen: vooral tijdens of na het eten en drinken
• Verslikken: voedsel of water komt in de luchtwegen terecht door de verminderde keelfunctie
• Cyanose: blauw verkleurd tandvlees bij ernstige ademnood
• Achterhandzwakte: bij het bredere polyneuropathiesyndroom kan ook de achterhand verzwakken

Een oudere grote hond die steeds luider ademt en sneller moe wordt, verdient een onderzoek van het strottenhoofd. Wacht niet tot er een ademnoodcrisis optreedt.

Oorzaken en risicofactoren

De meest voorkomende vorm is de idiopathische larynxverlamming bij oudere honden, die nu wordt beschouwd als onderdeel van geriatrische polyneuropathie (GOLPP, Geriatric Onset Laryngeal Paralysis Polyneuropathy). De zenuwen degenereren geleidelijk zonder aanwijsbare oorzaak.

De Labrador Retriever is veruit het meest getroffen ras. Ook de Golden Retriever, Ierse Setter, Sint-Bernard en Newfoundlander worden vaker getroffen. De meeste honden zijn ouder dan tien jaar bij diagnose.

Zeldzamere oorzaken zijn schildklierziekte (hypothyroïdie), trauma aan de halszenuw, tumoren in de hals of borstkas en aangeboren vormen bij jonge rassen zoals de Bouvier des Flandres.

Diagnose

De diagnose wordt bevestigd met laryngoscopie: onder lichte sedatie bekijkt de dierenarts het strottenhoofd terwijl de hond ademt. Bij larynxverlamming bewegen de stembanden niet of nauwelijks, terwijl ze bij een gezonde hond bij elke ademhaling opengaan.

Röntgenfoto’s van de borstkas beoordelen de longen op aspiratiepneumonie en sluiten tumoren uit. Bloedonderzoek inclusief schildklierfunctie wordt verricht om behandelbare oorzaken te identificeren. Een neurologisch onderzoek beoordeelt of er sprake is van het bredere polyneuropathiesyndroom.

Behandeling

Bij milde gevallen kan conservatief management volstaan: gewichtsbeheersing, vermijding van hitte en opwinding, gebruik van een tuigje in plaats van een halsband, en korte wandelingen in de koelte. Sedativa kunnen worden voorgeschreven voor stressvolle situaties.

Bij matige tot ernstige gevallen is chirurgie de voorkeursbehandeling. De meest toegepaste techniek is unilaterale arytenoïd lateralisatie (tie-back), waarbij één stemband permanent in een open positie wordt vastgehecht. Dit verbetert de luchtdoorgang aanzienlijk.

Na de operatie bestaat er een levenslang verhoogd risico op aspiratiepneumonie, omdat de open stemband voedseldeeltjes minder goed tegenhoudt. Eigenaren worden geadviseerd om de hond langzaam te voeren, water in kleine hoeveelheden aan te bieden en zwemmen te vermijden.

Prognose en preventie

Na chirurgie is de levenskwaliteit van de meeste honden uitstekend: ze ademen ruimer en kunnen weer genieten van gematigde activiteit. De belangrijkste complicatie is aspiratiepneumonie, die bij 10 tot 20 procent van de honden na de operatie optreedt. Zonder chirurgie verslechtert de aandoening geleidelijk.

Preventie is niet mogelijk bij de idiopathische vorm. Vroegtijdige herkenning en chirurgie vóór het optreden van ademnoodcrises verbeteren de uitkomst. Houd oudere grote honden in de gaten op hees blaffen en luidruchtig ademen.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.