Urine-incontinentie bij honden

Wat is urine-incontinentie?

Urine-incontinentie bij honden is het onvrijwillig verlies van urine, zonder dat de hond zich ervan bewust is of er controle over heeft. Het verschilt fundamenteel van onzindelijkheid door gedragsproblemen, angst of gebrekkige zindelijkheidstraining. Bij incontinentie lekt er urine weg terwijl de hond rust, slaapt of loopt, zonder dat er sprake is van bewust plassen.

De aandoening komt het vaakst voor bij gecastreerde teven van middelbare tot oudere leeftijd, een fenomeen dat ook wel hormoonresponsieve incontinentie wordt genoemd. Het verminderde oestrogeenniveau na castratie kan leiden tot verzwakking van de sluitspier van de blaas, waardoor deze niet meer volledig afsluit.

Urine-incontinentie kan variëren van af en toe een klein druppeltje urineverlies tot aanzienlijke hoeveelheden die de vacht en huid continu vochtig houden. Het is belangrijk te weten dat de hond hier niet verantwoordelijk voor is en dat er goede behandelopties beschikbaar zijn.

Symptomen van urine-incontinentie

De symptomen van urine-incontinentie zijn vaak gemakkelijk te herkennen. Let op de volgende tekenen:

• Natte plekken op de slaapplaats of de plek waar de hond heeft gelegen
• Druipelen van urine tijdens het lopen zonder dat de hond de plaspositie aanneemt
• Vochtige of natte vacht rondom de vulva, de penis of de achterpoten
• Urinegeur aan de vacht of in de leefomgeving
• Huidirritatie, roodheid of ontsteking door constant urinevontact
• Overmatig likken van het genitale gebied
• Terugkerende blaasinfecties
• Urineverlies dat toeneemt tijdens het slapen of ontspannen

De hond vertoont bij incontinentie geen typische tekenen van bewust plassen, zoals hurken, een poot optillen of naar de deur gaan. Het urineverlies is onbewust en ongecontroleerd.

Oorzaken en risicofactoren

De meest voorkomende oorzaak van urine-incontinentie bij honden is een verzwakte blaassluitspier (sfincterincompetentie). Bij gecastreerde teven is dit vaak gerelateerd aan het verlaagde oestrogeenniveau. Hoe groter het ras, hoe hoger het risico: grote en reuzenrassen worden vaker getroffen dan kleine rassen.

Bepaalde rassen hebben een genetische aanleg. Boxers, Rottweilers, Dobermanns, Labrador Retrievers en Oude Engelse Herders worden vaker gediagnosticeerd met incontinentie na castratie.

Andere oorzaken zijn aangeboren afwijkingen zoals een ectopische ureter (een urineleider die op de verkeerde plek uitmondt), neurologische aandoeningen die de zenuwvoorziening van de blaas beïnvloeden, blaasontstekingen, blaasstenen en tumoren in de blaas of urinewegen. Bij oudere honden kan cognitieve achteruitgang (dementie) bijdragen aan onzindelijkheid die op incontinentie kan lijken.

Diagnose

De diagnose van urine-incontinentie begint met een uitgebreid gesprek over de symptomen en de voorgeschiedenis van de hond. De dierenarts wil weten wanneer het urineverlies optreedt, hoeveel urine er verloren gaat en of er andere veranderingen in het plasgedrag zijn. Een volledig lichamelijk onderzoek, inclusief neurologisch onderzoek, volgt.

Urineonderzoek is essentieel om infecties en andere afwijkingen uit te sluiten. Bloedonderzoek helpt bij het opsporen van systemische oorzaken zoals nierproblemen of hormonale verstoringen. Echografie van de blaas en nieren kan structurele afwijkingen aantonen. In sommige gevallen is een contrastonderzoek of cystoscopie nodig om een ectopische ureter of andere anatomische afwijkingen vast te stellen.

Behandeling

De behandeling van urine-incontinentie hangt af van de onderliggende oorzaak. Bij hormoonresponsieve incontinentie na castratie is medicamenteuze behandeling meestal zeer effectief. Fenylpropanolamine (Propalin) is het meest voorgeschreven middel en versterkt de blaassluitspier. Oestrogeentherapie kan worden overwogen als fenylpropanolamine onvoldoende werkt.

Bij anatomische afwijkingen zoals een ectopische ureter is chirurgische correctie de behandeling van keuze. Moderne technieken, waaronder laserablatie, bieden minder invasieve opties met goede resultaten. Blaasontstekingen worden behandeld met antibiotica, en blaasstenen worden chirurgisch of met aangepaste voeding verwijderd.

Naast medicatie zijn praktische maatregelen nuttig. Gebruik waterdichte onderleggers op de slaapplaats en was de vacht rondom het genitale gebied regelmatig om huidirritatie te voorkomen. Laat de hond vaker uit om de blaas regelmatig te legen. Speciale luiers of buikbanden voor honden kunnen helpen om de leefomgeving droog te houden.

Prognose en preventie

De prognose van urine-incontinentie is bij de meeste vormen goed. Hormoonresponsieve incontinentie reageert in meer dan negentig procent van de gevallen goed op medicatie. De meeste honden hebben levenslange medicatie nodig, maar kunnen hiermee een volledig normaal en comfortabel leven leiden. Bij anatomische afwijkingen die chirurgisch worden gecorrigeerd, is het succespercentage eveneens hoog.

Volledige preventie is niet altijd mogelijk, maar er zijn maatregelen die het risico verlagen. Overleg met je dierenarts over het optimale moment van castratie, want latere castratie kan bij sommige rassen het risico op incontinentie verminderen. Zorg voor regelmatige plasmomentjes en voorkom overgewicht, dat extra druk op de blaas legt. Laat veranderingen in het plasgedrag altijd onderzoeken om onderliggende oorzaken tijdig te behandelen.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.