Pyodermie bij honden

Wat is pyodermie?

Pyodermie betekent letterlijk “etter in de huid” en omvat alle bacteriële huidinfecties. De meest voorkomende verwekker is Staphylococcus pseudintermedius, een bacterie die normaal op de hondenhuid leeft maar bij verstoring van de huidbarrière of het immuunsysteem kan overwoekeren en infectie veroorzaken.

Oppervlakkige pyodermie beperkt zich tot de opperhuid en haarfollikels en presenteert zich met puistjes, korstjes en rondheid. Diepe pyodermie dringt door voorbij de haarfollikel in de diepere huidlagen (dermis en subcutis) en veroorzaakt furunkel, abcessen en fistelgangen.

Pyodermie is bijna altijd secundair aan een onderliggende aandoening. Allergieën, hormonale stoornissen, parasitaire infecties en immuundeficiënties verstoren de huidbarrière en scheppen de omstandigheden voor bacteriële overgroei. Zonder aanpak van de onderliggende oorzaak keert pyodermie steeds terug.

Symptomen van pyodermie

De symptomen variëren afhankelijk van de diepte van de infectie. Oppervlakkige pyodermie is doorgaans minder pijnlijk dan de diepe variant.

• Puistjes en papels: kleine, rode bultjes met of zonder puskopje op de huid
• Korstjes en schilfers: ingedroogde puistjes die korstjes en schilferige ringen vormen
• Haarverlies: ronde kale plekken (collarettes) rondom de infectiehaarden
• Roodheid en jeuk: de hond krabt, likt of bijt aan de aangedane gebieden
• Onaangename geur: een zure, vettige geur afkomstig van de bacteriële overgroei
• Zwelling en pijn: bij diepe pyodermie zijn de laesies warm, gezwollen en pijnlijk
• Bloederige of etterige afscheiding: wondjes die vocht of pus lekken bij diepe infectie
• Hyperpigmentatie: donkere verkleuring van de huid op plekken met chronische infectie

Terugkerende huidinfecties zijn vrijwel altijd een teken van een onderliggend probleem. Laat niet alleen de infectie behandelen, maar ook de oorzaak onderzoeken.

Oorzaken en risicofactoren

Allergieën zijn de belangrijkste onderliggende oorzaak: omgevingsallergieën (atopie) en voedselallergieën verstoren de huidbarrière en creëren een gunstig milieu voor bacteriën. Ectoparasieten zoals vlooien en demodex mijten beschadigen de huid eveneens. Hormonale aandoeningen (hypothyreoïdie, Cushing) verminderen de huidweerstand.

Huidplooien bij bepaalde rassen bieden een warme, vochtige omgeving die bacteriegroei bevordert. De Labrador Retriever, Golden Retriever en Duitse herder worden zeer vaak gezien met pyodermie, veelal secundair aan allergieën. De Staffordshire Bull Terriër, Engelse cocker spaniël en Franse Bulldog zijn eveneens gevoelig.

Immunosuppressieve therapie, chronische stress en een verstoord huidmicrobioom zijn aanvullende risicofactoren. Meticillineresistente Staphylococcus pseudintermedius (MRSP) is een toenemend probleem dat de behandeling bemoeilijkt.

Diagnose

Cytologisch onderzoek van huidafdrukken onder de microscoop toont bacteriën (coccen) en ontstekingscellen en is de snelste diagnostische stap. Een bacteriële kweek met antibiogram is essentieel bij diepe pyodermie, recidiverende infecties of vermoedelijke resistentie. Huidschraapsels sluiten demodex uit.

Bij terugkerende pyodermie wordt een uitgebreid onderzoek naar de onderliggende oorzaak uitgevoerd: allergieonderzoek (eliminatiedieet, intracutane testen), schildklierwaarden, cortisolspiegels en eventueel een huidbiopsie. Het vaststellen en behandelen van de trigger is de sleutel tot duurzame genezing.

Behandeling

Oppervlakkige pyodermie wordt bij voorkeur lokaal behandeld met chloorhexidine shampoo, mousse of spray. Regelmatig baden (twee tot drie keer per week) reduceert het bacteriële beslag op de huid effectief. Bij uitgebreidere infecties of onvoldoende respons op lokale therapie worden systemische antibiotica voorgeschreven.

Diepe pyodermie vereist altijd systemische antibiotica, bij voorkeur geselecteerd op basis van kweek en antibiogram. De behandelduur is doorgaans vier tot zes weken voor oppervlakkige en zes tot twaalf weken voor diepe pyodermie. Het is essentieel om de antibioticakuur volledig af te maken, ook wanneer de huid al visueel verbeterd is.

Gelijktijdige behandeling van de onderliggende oorzaak is cruciaal om recidieven te voorkomen. Allergiemanagement met immunotherapie, Apoquel of Cytopoint vermindert de huidreactiviteit. Parasitaire infecties worden gericht behandeld. Bij MRSP infecties is de antibioticakeuze beperkt en moet strikt volgens antibiogram worden behandeld.

Prognose en preventie

De prognose voor individuele episodes is goed met adequate behandeling. De uitdaging ligt in het voorkomen van recidieven, wat alleen lukt wanneer de onderliggende oorzaak wordt aangepakt. Honden met chronische allergieën hebben vaak levenslang management nodig om huidinfecties op afstand te houden.

Preventie omvat regelmatige huidverzorging, vlooien- en parasietenpreventie, een uitgebalanceerd dieet en het tijdig behandelen van allergieën. Houd huidplooien schoon en droog. Raadpleeg de dierenarts bij de eerste tekenen van huidproblemen om escalatie naar diepe pyodermie te voorkomen.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.