Oorontsteking bij honden

Wat is een oorontsteking?

Een oorontsteking bij honden, medisch aangeduid als otitis, is een ontsteking van het gehoorkanaal die gepaard gaat met pijn, jeuk en afscheiding. Er worden drie vormen onderscheiden: otitis externa (ontsteking van het uitwendige gehoorkanaal), otitis media (middenoorontsteking) en otitis interna (binnenoorontsteking).

Oorontstekingen behoren tot de meest voorkomende redenen voor een bezoek aan de dierenarts. Naar schatting krijgt tien tot twintig procent van alle honden in zijn leven te maken met een oorontsteking. De aandoening kan acuut optreden of een chronisch verloop kennen met regelmatige terugkeer.

Een onbehandelde oorontsteking kan zich vanuit het uitwendige gehoorkanaal uitbreiden naar het middenoor en binnenoor, met ernstige complicaties zoals gehoorverlies en evenwichtsproblemen tot gevolg. Tijdige behandeling is daarom van groot belang.

Symptomen van een oorontsteking

De symptomen van een oorontsteking zijn doorgaans goed herkenbaar. Let op de volgende signalen bij je hond:

• Krabben aan de oren: de hond krabt veelvuldig aan één of beide oren door de jeuk en irritatie.
• Hoofdschudden: frequent en heftig schudden met het hoofd is een klassiek teken.
• Onaangename geur: een zoete, gistachtige of rottende geur uit het oor.
• Afscheiding: bruine, gele of zwarte uitvloeiing uit het gehoorkanaal.
• Roodheid en zwelling: de binnenkant van de oorflap en het gehoorkanaal zijn rood en gezwollen.
• Pijn bij aanraking: de hond trekt het hoofd terug of jankt wanneer het oor wordt aangeraakt.
• Scheefhouden van het hoofd: het hoofd wordt naar de kant van het aangedane oor gekanteld.
• Gehoorverlies: de hond reageert minder op geluiden, commando’s of zijn naam.

Bij een middenoor- of binnenoorontsteking kunnen aanvullende symptomen optreden, zoals evenwichtsverlies, misselijkheid, oogbewegingen (nystagmus) en gezichtszenuwverlamming.

Oorzaken en risicofactoren

Oorontstekingen worden meestal veroorzaakt door bacteriën, gisten of een combinatie van beide. De bacterie Staphylococcus en de gist Malassezia zijn de meest voorkomende verwekkers. Onderliggende factoren die de ooromgeving verstoren, zoals allergieën, hormonale stoornissen of een teveel aan oorsmeer, creëren de omstandigheden waarin deze micro-organismen kunnen woekeren.

Honden met hangoren lopen significant meer risico. De Cocker Spaniel, Basset Hound, Labrador Retriever en Shar Pei worden bijzonder vaak getroffen. De hangende oorflappen belemmeren de luchtcirculatie in het gehoorkanaal, waardoor een warm, vochtig milieu ontstaat dat ideaal is voor bacteriën en gisten.

Andere risicofactoren zijn frequent zwemmen, overmatige haargroei in het gehoorkanaal, allergische huidaandoeningen, oormijten, vreemde voorwerpen in het oor en een verzwakt immuunsysteem. Het gebruik van wattenstaafjes om de oren te reinigen kan de situatie verergeren door oorsmeer dieper het kanaal in te duwen.

Diagnose

De dierenarts onderzoekt het gehoorkanaal met een otoscoop om de mate van ontsteking, de aanwezigheid van afscheiding en de toestand van het trommelvlies te beoordelen. Een cytologisch onderzoek van de oorafscheiding onder de microscoop onthult of er bacteriën, gisten of mijten aanwezig zijn en helpt bij het bepalen van de juiste behandeling.

Bij terugkerende of therapieresistente oorontstekingen kan een bacteriële kweek met gevoeligheidsbepaling worden uitgevoerd om het meest effectieve antibioticum te selecteren. Aanvullend onderzoek naar onderliggende oorzaken, zoals allergietesten of schildklieronderzoek, kan noodzakelijk zijn om het probleem structureel op te lossen.

Behandeling

De behandeling begint met een professionele reiniging van het gehoorkanaal door de dierenarts. Dit verwijdert opgehoopt vuil, oorsmeer en ontstekingsvocht, waardoor de medicatie effectief kan werken. Bij ernstige ontsteking kan deze reiniging onder sedatie plaatsvinden.

Vervolgens worden oordruppels voorgeschreven die zijn afgestemd op de verwekker. Bij een bacteriële infectie bevat het preparaat een antibioticum, bij een gistinfectie een antischimmelmiddel. Vaak wordt ook een ontstekingsremmer toegevoegd om de zwelling en jeuk te verminderen. De behandeling duurt doorgaans één tot drie weken, afhankelijk van de ernst.

Bij chronische of terugkerende oorontstekingen is het essentieel om de onderliggende oorzaak aan te pakken. Allergiemanagement, voedingsaanpassingen of hormonale behandeling kunnen nodig zijn. In uitzonderlijke gevallen, wanneer het gehoorkanaal ernstig vernauwt of verkalkt is, kan chirurgisch ingrijpen worden overwogen.

Prognose en preventie

De prognose van een acute oorontsteking is bij tijdige en adequate behandeling goed. De meeste honden herstellen volledig binnen enkele weken. Bij chronische oorontstekingen is de prognose afhankelijk van de onderliggende oorzaak en de bereidheid om een langetermijnbehandelplan te volgen.

Preventie begint met regelmatige oorcontroles en een goede oorhygiëne. Reinig de oren van je hond met een door de dierenarts aanbevolen oorreiniger, met name na het zwemmen. Droog de oren voorzichtig af na contact met water. Laat overmatige haargroei in het gehoorkanaal door de trimmer verwijderen en pak allergische klachten tijdig aan. Bij rassen met aanleg voor oorproblemen zijn periodieke controles bij de dierenarts aan te raden.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.