Longverkalking bij honden

Wat is longverkalking?

Bij longverkalking (pulmonale calcificatie) worden calciumzouten afgezet in het longweefsel. Er zijn twee vormen te onderscheiden. Metastatische calcificatie ontstaat door een systemisch verhoogd calciumgehalte in het bloed (hypercalciëmie), waarbij het calcium zich afzet in normaal longweefsel. Dystrofische calcificatie treedt op wanneer calcium neerslaat in reeds beschadigd of ontstoken longweefsel, zonder dat het bloedcalcium noodzakelijkerwijs verhoogd is.

De kalkafzettingen maken het longweefsel stijver en minder elastisch, waardoor het moeilijker wordt om de longen volledig te vullen met lucht. In ernstige gevallen kan de gasuitwisseling aanzienlijk worden verstoord.

Longverkalking bij honden is relatief zeldzaam als zelfstandige diagnose, maar wordt regelmatig als bijkomende bevinding gezien bij andere aandoeningen die het calciummetabolisme verstoren.

Symptomen van longverkalking

De symptomen ontwikkelen zich doorgaans geleidelijk en kunnen in het begin subtiel zijn. De ernst hangt af van de mate van verkalking en de onderliggende oorzaak.

• Chronisch hoesten: een droge, aanhoudende hoest die niet reageert op reguliere behandeling.
• Toenemende benauwdheid: moeite met ademen die geleidelijk verergert over weken tot maanden.
• Verminderde inspanningstolerantie: de hond kan steeds minder goed tegen lichamelijke inspanning.
• Versnelde ademhaling: een hogere ademfrequentie in rust dan normaal.
• Gewichtsverlies: geleidelijk gewichtsverlies door de verhoogde energiebehoefte van het ademen.
• Lethargie: algehele lusteloosheid door chronisch zuurstoftekort.
• Verhoogde dorst en plassen: wanneer hypercalciëmie de oorzaak is, zijn overmatig drinken en plassen veelvoorkomende bijkomende symptomen.
• Spiertrillingen: calciumstoornissen kunnen ook het spierstelsel beïnvloeden en trillingen veroorzaken.

Omdat de symptomen niet specifiek zijn voor longverkalking, is veterinair onderzoek noodzakelijk om de juiste diagnose te stellen.

Oorzaken en risicofactoren

De meest voorkomende oorzaak van metastatische longverkalking is hypercalciëmie, die op zijn beurt kan worden veroorzaakt door lymfoom, chronische nierziekte, bijschildkliertumoren (primaire hyperparathyreoïdie) of vitamine D-vergiftiging. Ook bepaalde granulomateuze ziekten kunnen het calciumgehalte in het bloed verhogen.

Rassen die vatbaar zijn voor lymfoom, zoals de Golden Retriever, Boxer en Rottweiler, lopen indirect een hoger risico op metastatische longverkalking. Rassen met een aanleg voor nierziekten kunnen eveneens vaker getroffen worden.

Dystrofische longverkalking kan ontstaan na chronische longontsteking, longinfecties (zoals schimmelinfecties), langdurige blootstelling aan irriterende stoffen of als gevolg van longtumoren. Oudere honden worden over het algemeen vaker getroffen dan jonge honden.

Diagnose

Röntgenfoto’s van de borstkas tonen kenmerkende witte, dichte vlekken of patronen in het longweefsel die wijzen op kalkafzettingen. Een CT-scan kan de omvang en verdeling van de verkalking gedetailleerder in kaart brengen. Bloedonderzoek is essentieel om het calciumgehalte, de nierfunctie en andere relevante waarden te bepalen.

Het vaststellen van de onderliggende oorzaak is minstens zo belangrijk als het aantonen van de verkalking zelf. Aanvullend onderzoek kan bestaan uit een echografie van de buikorganen, een PTH-meting (bijschildklierhormoon), lymfeklierbiopsie en urineonderzoek. In sommige gevallen wordt een bronchoalveolaire lavage uitgevoerd om longweefsel te analyseren.

Behandeling

De behandeling richt zich primair op de onderliggende oorzaak van de longverkalking. Bij hypercalciëmie wordt het calciumgehalte verlaagd met agressieve intraveneuze vloeistoftherapie en diuretica. Wanneer een tumor de oorzaak is, zoals lymfoom of een bijschildkliertumor, wordt de tumor behandeld met chemotherapie of chirurgie.

Bestaande kalkafzettingen in de longen zijn helaas moeilijk te verwijderen. Wanneer de onderliggende oorzaak succesvol wordt behandeld en het calciumgehalte normaliseert, stopt in de regel de verdere verkalking. In sommige gevallen kunnen kleine kalkafzettingen na verloop van tijd gedeeltelijk worden geresorbeerd door het lichaam.

Ondersteunende behandeling omvat bronchusverwijders bij benauwdheid, hoestonderdrukkers en aanpassing van het dieet. Bij ernstig zuurstoftekort kan zuurstoftherapie noodzakelijk zijn. Regelmatige controles monitoren het verloop en de effectiviteit van de behandeling.

Prognose en preventie

De prognose hangt voornamelijk af van de onderliggende oorzaak. Wanneer de oorzaak behandelbaar is, zoals een bijschildkliertumor die chirurgisch kan worden verwijderd, is de prognose over het algemeen gunstig. Bij ernstige onderliggende aandoeningen zoals lymfoom of gevorderde nierziekte wordt de prognose bepaald door het verloop van die ziekte.

Preventie richt zich op het vroegtijdig opsporen en behandelen van aandoeningen die hypercalciëmie veroorzaken. Regelmatige gezondheidscontroles bij de dierenarts, inclusief bloedonderzoek, helpen bij het tijdig signaleren van calciumstoornissen. Voorkom dat je hond toegang heeft tot vitamine D-bevattende producten, zoals bepaalde rodenticiden en voedingssupplementen, die vergiftiging en ernstige hypercalciëmie kunnen veroorzaken.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.