Leverziekte bij honden

Wat is leverziekte?

De lever is een van de grootste en veelzijdigste organen van het lichaam. Zij produceert gal, breekt gifstoffen af, maakt stollingsfactoren en eiwitten aan, slaat vitaminen en mineralen op en reguleert de stofwisseling. Leverziekte omvat elke aandoening die deze functies verstoort.

Veelvoorkomende leverziekten bij honden zijn chronische hepatitis, kopperopslagziekte, portosystemische shunts, levertumoren, en toxische leverschade. Leverziekte kan primair (de lever is het aangedane orgaan) of secundair (de lever wordt aangetast door een ziekte elders) zijn.

De lever heeft een enorm regeneratievermogen: tot 70 procent van het leverweefsel kan verloren gaan voordat klinische verschijnselen optreden. Dit maakt leverziekte sluipend: wanneer de symptomen verschijnen, is er vaak al aanzienlijke schade.

Symptomen van leverziekte

De symptomen zijn vaak vaag en niet-specifiek in het vroege stadium. In gevorderde gevallen worden de verschijnselen duidelijker:

• Verminderde eetlust: geleidelijk afnemende interesse in voedsel
• Gewichtsverlies: langzame vermagering door gestoorde stofwisseling
• Geelzucht: gele verkleuring van het tandvlees, het oogwit en de huid
• Braken: terugkerend braken, soms met gal
• Verhoogde dorst en plassen: polyurie en polydipsie door verminderde ontgifting
• Opgezette buik: buikvocht (ascites) door portale hypertensie of laag albumine
• Neurologische verschijnselen: verwardheid, onrust, kopdrukken of toevallen (hepatische encefalopathie)
• Bloedingsneiging: langdurig bloeden uit wondjes door gestoorde aanmaak van stollingseiwitten

Geelzucht is het meest herkenbare teken van leverziekte en verdient altijd onmiddellijk veterinair onderzoek.

Oorzaken en risicofactoren

Chronische hepatitis is de meest voorkomende leverziekte bij honden en kan worden veroorzaakt door kopperopslagziekte, auto-immuunhepatitis, infecties (leptospirose, infectieuze caniene hepatitis) of medicijngebruik. Bij veel honden wordt geen specifieke oorzaak gevonden (idiopathisch).

Rassen met een verhoogd risico op leverziekte zijn de Labrador Retriever en Dobermann (kopperopslagziekte), de Cocker Spaniël (chronische hepatitis), de Yorkshire Terriër (levershunt) en de Bedlington Terriër (koppertoxicose).

Overgewicht bevordert de ontwikkeling van leververvetting (hepatische lipidose). Langdurig gebruik van bepaalde medicijnen (fenobarbital, NSAID’s) kan chronische leverschade veroorzaken.

Diagnose

Bloedonderzoek is de eerste stap: verhoogde leverenzymen (ALT, ALP, GGT), verhoogd bilirubine, verlaagd albumine en verhoogde galzuren wijzen op leverproblematiek. Stollingsonderzoek beoordeelt de synthetische functie van de lever.

Buikechografie visualiseert de levergrootte, structuur, doorbloeding en eventuele tumoren of shunts. Een leverbiopsie is vaak noodzakelijk voor een definitieve diagnose: het weefsel wordt beoordeeld op ontsteking, fibrose, kopergehalte en tumortype. CT-angiografie wordt ingezet bij vermoeden van vasculaire afwijkingen.

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van de specifieke leverziekte. Chronische hepatitis wordt behandeld met ontstekingsremmers (prednison), immunosuppressiva (azathioprine) bij auto-immuunhepatitis, en leverondersteunende supplementen (SAMe, ursodeoxycholzuur, vitamine E). Kopperopslagziekte vereist chelatietherapie en een koperarm dieet.

Een leverdieet met aangepast eiwitgehalte, verhoogde vertakte-keten aminozuren en beperkte koper- en natriuminhoud ondersteunt de leverfunctie. Lactulose en antibiotica worden ingezet bij hepatische encefalopathie. Buikvocht wordt beheerd met diuretica en zoutbeperking.

Levertumoren en levershunts vereisen chirurgische interventie wanneer mogelijk. De lever herstelt opmerkelijk goed na chirurgie dankzij haar regeneratiecapaciteit.

Prognose en preventie

De prognose varieert sterk per type leverziekte. Milde chronische hepatitis is met medicatie en dieet jarenlang beheersbaar. Kopperopslagziekte heeft bij vroege diagnose een goede prognose. Levercirrose en vergevorderde tumoren hebben een minder gunstig vooruitzicht.

Preventie omvat vaccinatie tegen leptospirose en infectieuze caniene hepatitis, voorzichtig medicijngebruik, regelmatige bloedcontroles bij vatbare rassen, en een gezond lichaamsgewicht. Jaarlijks bloedonderzoek bij honden boven zeven jaar helpt om leverziekten vroeg op te sporen.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.