Leukopenie bij honden

Wat is leukopenie?

Leukopenie is een verlaagd aantal witte bloedcellen (leukocyten) in het bloed. Witte bloedcellen zijn de soldaten van het immuunsysteem: ze bestrijden bacteriën, virussen, schimmels en parasiet. Wanneer hun aantal daalt, verliest het lichaam een cruciaal verdedigingsmechanisme.

De meest voorkomende vorm is neutropenie, een tekort aan neutrofiele granulocyten, de eerstelijnsverdedigers tegen bacteriële infecties. Maar ook een tekort aan lymfocyten (lymfopenie) is klinisch relevant, vooral bij virale infecties en immuungerelateerde ziekten.

Symptomen van leukopenie

Leukopenie zelf veroorzaakt geen directe klachten; de symptomen ontstaan door de infecties die het gevolg zijn van het verzwakte immuunsysteem:

• Koorts: terugkerende of aanhoudende koorts ondanks antibiotica
• Lethargie: extreme vermoeidheid en verminderde activiteit
• Verminderde eetlust: voedselweigering door algeheel ziektegevoel
• Terugkerende infecties: urineweginfecties, huidinfecties of luchtweginfecties die steeds terugkomen
• Diarree: vaak bloederig, vooral bij parvovirus als oorzaak
• Braken: misselijkheid en overgeven bij systemische infecties
• Wonden die niet genezen: kleine sneetjes of schaafwonden die geïnfecteerd raken
• Vergrote lymfeklieren: bij sommige infectieuze oorzaken

Een hond met koorts die niet reageert op antibiotica verdient een bloedonderzoek. Leukopenie maakt van een alledaagse bacterie een levensbedreigende tegenstander.

Oorzaken en risicofactoren

De oorzaken van leukopenie zijn divers. Virale infecties zoals parvovirus en hondenziekte van Carré vernietigen witte bloedcellen of onderdrukken de beenmergproductie. Bacteriële sepsis verbruikt neutrofielen sneller dan het beenmerg ze kan aanmaken. Bepaalde medicijnen (chemotherapie, fenylbutazon, sulfonamiden) kunnen beenmergsuppressie veroorzaken.

Beenmergziekten (leukemie, myelofibrose, aplastische anemie) verstoren de productie van alle bloedceltypen. Auto-immuunziekten kunnen gericht witte bloedcellen vernietigen. Ernstige infecties zoals ehrlichiose en leishmaniose zijn bekende oorzaken in endemische gebieden.

Puppy’s zijn extra kwetsbaar voor parvovirusinfecties, vooral niet-gevaccineerde dieren. Rassen met een bekende gevoeligheid voor parvovirus, zoals de Rottweiler, Dobermann en Amerikaanse Staffordshire Terriër, lopen een verhoogd risico.

Diagnose

Een compleet bloedbeeld (CBC) met differentiatie toont het verlaagde totale leukocytenaantal en het specifieke celtype dat verlaagd is. Een bloeduitstrijkje beoordeelt de morfologie van de cellen en kan toxische veranderingen in neutrofielen tonen die op sepsis wijzen.

Aanvullend onderzoek omvat bloedkweken bij vermoeden van sepsis, parvovirus-sneltest bij puppy’s, infectiescreening (Ehrlichia, Leishmania) en beenmergbiopsie bij vermoeden van beenmergziekte. De medicijngeschiedenis wordt zorgvuldig nagegaan om iatrogene oorzaken te identificeren.

Behandeling

De behandeling is gericht op de onderliggende oorzaak en het voorkomen van levensbedreigende infecties. Bij sepsis worden breedspectrumantibiotica intraveneus toegediend. Bij parvovirusinfectie is intensieve ondersteunende zorg (infuus, anti-braakmiddelen, antibiotica) de hoeksteen.

Medicijngeïnduceerde leukopenie wordt behandeld door het oorzakelijke medicijn te stoppen. Bij auto-immuunneutropenie worden immunosuppressiva (prednison) ingezet. Beenmergziekten vereisen specifieke behandeling afhankelijk van de diagnose.

Granulocyte colony-stimulating factor (G-CSF) kan in sommige gevallen worden ingezet om de beenmergproductie van neutrofielen te stimuleren. Strikte hygiëne en isolatie van de hond in een schone omgeving verminderen het infectierisico tijdens de kwetsbare periode.

Prognose en preventie

De prognose hangt af van de oorzaak. Medicijngeïnduceerde leukopenie herstelt meestal binnen dagen na het stoppen van het medicijn. Parvovirusinfectie heeft bij intensieve zorg een overlevingspercentage van 80 tot 90 procent. Beenmergkanker en aplastische anemie hebben een minder gunstige prognose.

Preventie omvat volledige vaccinatie (vooral tegen parvovirus), voorzichtig medicijngebruik onder veterinair toezicht en regelmatige bloedcontroles bij honden die beenmergsuppressieve medicijnen gebruiken. Tekenpreventiemiddelen beschermen tegen tekenziekte als oorzaak van leukopenie.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.