Kennelhoest bij honden

Wat is kennelhoest?

Kennelhoest (infectieuze tracheobronchitis) is een zeer besmettelijke luchtweginfectie bij honden die wordt veroorzaakt door een combinatie van virussen en bacteriën. De ziekte dankt zijn naam aan de snelle verspreiding in situaties waar veel honden bij elkaar komen, zoals pensions, asiels, hondenuitlaatgroepen en tentoonstellingen.

De meest voorkomende verwekkers zijn de bacterie Bordetella bronchiseptica en het caniene parainfluenzavirus, vaak in combinatie. Andere betrokken ziekteverwekkers zijn canien adenovirus type 2, canien herpesvirus en Mycoplasma-soorten.

Hoewel kennelhoest bij gezonde volwassen honden meestal mild verloopt en vanzelf geneest, kan de infectie bij puppy’s, oudere honden en honden met een verzwakt immuunsysteem tot ernstige longontsteking leiden.

Symptomen van kennelhoest

Het meest kenmerkende symptoom is een droge, harde, claxonachtige hoest die episodisch optreedt. De symptomen verschijnen doorgaans drie tot tien dagen na besmetting:

• Droge, harde hoest: een kenmerkende, toeterende hoest die lijkt op het geluid van een gans
• Hoestbuien na inspanning: hoesten wordt erger na opwinding, trekken aan de lijn of lichamelijke activiteit
• Kokhalzen: de hoest kan overgaan in kokhalzen of braken van slijm
• Neusuitvloeiing: waterige tot slijmerige afscheiding uit de neus
• Niezen: regelmatig niezen naast het hoesten
• Milde lethargie: licht verminderde energie, maar de meeste honden blijven actief
• Koorts: bij ongecompliceerde gevallen is de temperatuur normaal; koorts wijst op een secundaire bacteriële infectie
• Verminderde eetlust: sommige honden eten iets minder door de keelirritatie

De hoest kan één tot drie weken aanhouden, zelfs als de hond verder fit lijkt. Raadpleeg de dierenarts als de hoest langer dan twee weken duurt, als er koorts optreedt of als de hond zichtbaar zieker wordt.

Oorzaken en risicofactoren

Kennelhoest verspreidt zich via druppelinfectie: hoesten, niezen en direct contact met besmette honden of gecontamineerde oppervlakken (drinkbakken, speelgoed, mensenhanden). De ziekteverwekkers overleven korte tijd buiten het lichaam, wat de verspreiding in groepen vergemakkelijkt.

Honden die veel contact hebben met soortgenoten lopen het meeste risico: pensionhonden, honden in asiels, deelnemers aan shows en honden in drukke uitlaatgroepen. Puppy’s met een nog onvolledig immuunsysteem en oudere honden zijn kwetsbaarder voor ernstig verloop.

Alle rassen zijn even vatbaar, hoewel brachycefale rassen zoals de Mops, Engelse Bulldog en Shih Tzu door hun vernauwde luchtwegen meer last kunnen ondervinden van de hoest.

Diagnose

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klinisch beeld en de voorgeschiedenis (recent contact met andere honden). De kenmerkende hoest die opgewekt kan worden door licht druk uit te oefenen op de luchtpijp (tracheale prikkelhoest) is vrijwel bewijzend.

Bij ernstige of langdurige gevallen kan de dierenarts röntgenfoto’s van de borstkas maken om longontsteking uit te sluiten. Bacteriële kweken en PCR-testen van neusuitvloeiing identificeren de specifieke verwekker, wat vooral nuttig is bij uitbraken in kennels of asiels.

Behandeling

Ongecompliceerde kennelhoest geneest bij gezonde volwassen honden meestal vanzelf binnen één tot drie weken. Hoestdempende medicatie kan de ergste hoestbuien verlichten en de hond en eigenaar rust geven. Gebruik een tuigje in plaats van een halsband om druk op de luchtpijp te vermijden.

Bij vermoeden van een secundaire bacteriële infectie (koorts, slijmerige neusuitvloeiing, lethargie) schrijft de dierenarts antibiotica voor, meestal doxycycline. Verneveltherapie met zoutoplossing helpt om de luchtwegen te bevochtigen en slijm los te maken.

Isoleer een hond met kennelhoest van andere honden gedurende minimaal twee weken na het verdwijnen van de symptomen om verdere verspreiding te voorkomen. Puppys en immuungecompromitteerde honden die ernstig ziek worden, kunnen ziekenhuisopname nodig hebben.

Prognose en preventie

De prognose is bij gezonde honden uitstekend: vrijwel alle honden herstellen volledig. Bij puppy’s en oudere honden met een verzwakt immuunsysteem kan longontsteking de prognose compliceren, maar ook hier is herstel de regel bij tijdige behandeling.

Vaccinatie is de belangrijkste preventieve maatregel. Er bestaan injecteerbare en intranasale vaccins tegen Bordetella en parainfluenza. Veel pensions en hondenopvangcentra verplichten vaccinatie. Het vaccin voorkomt niet altijd infectie, maar vermindert de ernst en duur van de ziekte aanzienlijk. Goede hygiëne en ventilatie in ruimtes waar veel honden samenkomen, verkleinen het besmettingsrisico.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.