Ingevallen vulva bij honden

Wat is een ingevallen vulva?

Een ingevallen vulva, ook wel verzonken vulva of vulvaire hypoplasie genoemd, is een aandoening waarbij de vulva van de teef dieper ligt dan normaal en gedeeltelijk wordt bedekt door omliggende huidplooien. De vulva is daardoor slecht geventileerd en vochtig, wat een ideale omgeving creëert voor bacteriële groei en huidinfecties.

Deze anatomische afwijking komt het vaakst voor bij teven die op jonge leeftijd zijn gesteriliseerd, vóór hun eerste loopsheid. Door het uitblijven van oestrogeen ontwikkelt de vulva zich niet volledig, waardoor deze klein en ingevallen blijft.

Symptomen van een ingevallen vulva

Niet alle honden met een ingevallen vulva hebben klachten. Problemen ontstaan wanneer de huidplooien rondom de vulva vocht en bacteriën vasthouden. Herken de volgende signalen:

• Overmatig likken: de teef likt frequent aan de vulvastreek door irritatie of jeuk
• Vaginale uitvloeiing: wittige, gele of groene afscheiding als teken van infectie
• Rode, geïrriteerde huid: ontsteking en roodheid van de huidplooien rond de vulva
• Urineweginfecties: terugkerende blaasontstekingen door bacteriële opstijging vanuit de vulva
• Onaangename geur: een zure of rottende geur in het vulvagebied door bacteriële overgroei
• Huidinfecties: pyodermie (bacteriële huidontsteking) in de huidplooien
• Ongemak bij plassen: de hond heeft moeite met of toont pijn tijdens het urineren
• Scooten: over de grond slepen met het achterwerk door irritatie

Als je teef regelmatig last heeft van urineweginfecties of vaginale ontstekingen, laat dan de vulva beoordelen door de dierenarts. Een ingevallen vulva wordt vaak pas ontdekt na meerdere terugkerende infecties.

Oorzaken en risicofactoren

De belangrijkste risicofactor is vroege sterilisatie vóór de eerste loopsheid. Het ontbreken van oestrogeen voorkomt de volledige ontwikkeling van de vulva, waardoor deze klein en ingezonken blijft. Overgewicht verergert het probleem doordat extra vetweefsel de huidplooien prominenter maakt.

Rassen met een gedrongen bouw en veel huidplooien zijn extra vatbaar. De Engelse Bulldog, Shar Pei, Mops en Labrador Retriever worden vaker met deze aandoening gezien. Ook overgewichtige teven van elk ras lopen een verhoogd risico.

In sommige gevallen speelt aangeboren anatomie een rol, ongeacht het sterilisatiemoment. De combinatie van een kleine vulva, veel huidplooien en overgewicht geeft het hoogste risico op terugkerende klachten.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van lichamelijk onderzoek. De dierenarts beoordeelt de positie en grootte van de vulva en de mate waarin huidplooien de vulva bedekken. Vaak is het probleem met het blote oog duidelijk zichtbaar.

Bij terugkerende urineweginfecties worden urineonderzoek en kweek ingezet om het type bacterie te bepalen. Soms wordt een vaginoscopie uitgevoerd om de binnenzijde van de vagina te inspecteren en andere oorzaken van uitvloeiing uit te sluiten.

Behandeling

Milde gevallen worden conservatief behandeld met regelmatige hygiëne van het vulvagebied, antiseptische doekjes en het droog houden van de huidplooien. Gewichtsverlies is bij overgewichtige honden een essentiële eerste stap die de klachten aanzienlijk kan verminderen.

Bij terugkerende infecties ondanks conservatieve zorg is een chirurgische correctie de meest effectieve oplossing. Een episioplastiek (ook wel vulvoplastiek) verwijdert overtollige huidplooien rond de vulva, waardoor betere ventilatie en drainage ontstaan. De ingreep heeft een hoog succespercentage.

Antibiotica worden ingezet bij actieve urineweginfecties of huidinfecties, maar zijn zonder correctie van het onderliggende anatomische probleem slechts een tijdelijke oplossing. Bij sommige teven kan een korte kuur oestrogeencrème lokaal worden toegepast, hoewel dit zelden een blijvend effect heeft.

Prognose en preventie

Na chirurgische correctie is de prognose uitstekend: de meeste teven hebben geen terugkerende infecties meer. Zonder chirurgie blijft het risico op herhaalde infecties bestaan, maar goede hygiëne en gewichtsbeheersing kunnen de klachten beperken.

Preventie begint bij het afwegen van het sterilisatiemoment. Overleg met je dierenarts of het zinvol is om de eerste loopsheid af te wachten, vooral bij rassen die vatbaar zijn voor een ingevallen vulva. Houd je hond op een gezond gewicht en controleer de vulvastreek regelmatig op roodheid, geur of afscheiding.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.