IMHA bij honden

Wat is IMHA?

Immuungemedieerde hemolytische anemie (IMHA) is een ernstige auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem van de hond de eigen rode bloedcellen aanvalt en vernietigt. Dit leidt tot een snel dalend aantal rode bloedcellen en daarmee tot zuurstoftekort in alle weefsels en organen.

IMHA kan primair (idiopathisch) voorkomen, zonder aanwijsbare oorzaak, of secundair als gevolg van een infectie, medicijngebruik of een onderliggende tumor. De ziekte treft vaker vrouwelijke honden en komt het meest voor bij honden tussen de twee en acht jaar oud.

Zonder behandeling is IMHA levensbedreigend: de snelle afbraak van rode bloedcellen kan binnen dagen tot ernstige bloedarmoede, orgaanfalen en overlijden leiden.

Symptomen van IMHA

De symptomen van IMHA kunnen zich geleidelijk of plotseling ontwikkelen. In veel gevallen verslechtert de conditie van de hond binnen enkele dagen aanzienlijk. Herken de volgende signalen:

• Bleke of gele slijmvliezen: het tandvlees en de binnenkant van de oren worden bleek of geelachtig door bloedarmoede en bilirubineophoping
• Extreme vermoeidheid: de hond wordt snel moe, wil niet meer wandelen en slaapt opvallend veel
• Versnelde ademhaling: het lichaam probeert het zuurstoftekort te compenseren door sneller te ademen
• Verhoogde hartslag: het hart pompt harder om voldoende zuurstof door het lichaam te verspreiden
• Donkere urine: bruine of roodachtige urine door afbraakproducten van hemoglobine
• Koorts: een verhoogde lichaamstemperatuur als gevolg van de ontstekingsreactie
• Verminderde eetlust: de hond weigert voedsel en kan misselijk zijn
• Vergrote milt: de milt werkt overuren om beschadigde rode bloedcellen af te breken

Als je merkt dat je hond plotseling bleek wordt, snel hijgt of nauwelijks meer overeind komt, is er sprake van een spoedgeval. Ga onmiddellijk naar de dierenarts.

Oorzaken en risicofactoren

Bij primaire IMHA is de exacte oorzaak onbekend: het immuunsysteem maakt antistoffen aan tegen de eigen rode bloedcellen zonder dat er een duidelijke trigger is. Bij secundaire IMHA wordt de reactie uitgelokt door infecties (zoals babesiose of ehrlichiose), bepaalde medicijnen, vaccinaties of onderliggende tumoren.

Bepaalde rassen hebben een genetische aanleg voor IMHA. De Cocker Spaniël, Ierse Setter, Engelse Springer Spaniël en Poedel worden vaker getroffen. Vrouwelijke, niet-gesteriliseerde honden lijken een hoger risico te hebben.

Stress, recente operaties en hormonale veranderingen kunnen de ziekte uitlokken bij honden die al een genetische gevoeligheid hebben.

Diagnose

De dierenarts verricht een compleet bloedonderzoek, inclusief hematocriet (het percentage rode bloedcellen), reticulocytentelling (jonge rode bloedcellen) en een bloeduitstrijkje om sferoecyten en autoagglutinatie vast te stellen. Een positieve Coombs-test bevestigt de aanwezigheid van antistoffen tegen rode bloedcellen.

Aanvullend onderzoek, zoals echografie van de buik, röntgenfoto’s en infectiescreening, helpt om een secundaire oorzaak uit te sluiten. Stollingsonderzoek is belangrijk omdat IMHA vaak gepaard gaat met trombose, een levensgevaarlijke complicatie.

Behandeling

De behandeling richt zich op het onderdrukken van het immuunsysteem en het stabiliseren van de bloedarmoede. Hoge doses corticosteroïden (zoals prednison) vormen de eerste stap. Bij onvoldoende respons worden aanvullende immunosuppressiva toegevoegd, zoals azathioprine, mycofenolaatmofetil of ciclosporine.

Bloedtransfusies zijn vaak noodzakelijk om de hond te stabiliseren terwijl de medicatie begint te werken. Antistollingsmedicatie wordt preventief gegeven vanwege het hoge risico op trombose, met name longembolieën.

De behandeling duurt doorgaans meerdere maanden. De medicatie wordt geleidelijk afgebouwd onder nauwkeurige controle van het bloedbeeld. Te snel afbouwen vergroot het risico op terugval aanzienlijk.

Prognose en preventie

De prognose van IMHA is wisselend: ongeveer 50 tot 70 procent van de honden overleeft de acute fase bij adequate behandeling. De eerste twee weken zijn het meest kritiek vanwege het risico op trombose. Honden die de eerste maand overleven, hebben een veel betere langetermijnprognose.

Helaas is terugval mogelijk, zelfs maanden of jaren na de eerste episode. Regelmatige bloedcontroles zijn essentieel om een terugval vroeg te detecteren. Preventie is lastig bij de idiopathische vorm, maar bij secundaire IMHA kan het vermijden van bekende triggers, zoals bepaalde medicijnen, het risico verkleinen. Bespreek met je dierenarts een monitoringplan op maat.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.