Hoge bloeddruk bij honden

Wat is hoge bloeddruk?

Hoge bloeddruk (hypertensie) bij honden is een aandoening waarbij de druk in de bloedvaten structureel te hoog is. Een normale systolische bloeddruk bij honden ligt onder de 140 mmHg; waarden boven de 160 mmHg worden als significant verhoogd beschouwd en boven de 180 mmHg als ernstige hypertensie.

Bij honden is hoge bloeddruk vrijwel altijd secundair, wat betekent dat het het gevolg is van een andere onderliggende aandoening. Primaire (essentiële) hypertensie zonder onderliggende oorzaak is bij honden zeldzaam. De meest voorkomende oorzaken zijn nierziekte, het syndroom van Cushing, diabetes mellitus en schildklieraandoeningen. Onbehandelde hypertensie kan leiden tot ernstige schade aan de ogen, nieren, het hart en de hersenen.

Symptomen van hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk wordt vaak de “stille doder” genoemd omdat het in vroege stadia geen zichtbare symptomen veroorzaakt. Klachten treden meestal pas op wanneer er al orgaanschade is ontstaan.

• Plotselinge blindheid: netvliesloslating (retina-detachment) door hoge druk in de oogbloedvaten is een veelvoorkomende eerste presentatie.
• Verwijde pupillen: de pupillen zijn wijd en reageren niet op licht bij oogschade.
• Bloeding in het oog: zichtbare bloedingen in de oogkamers (hyfema).
• Desoriëntatie: de hond lijkt verward of reageert minder op de omgeving door oogproblemen of hersenschade.
• Epileptische aanvallen: bij ernstige hypertensie kunnen stuipen optreden door hersenschade.
• Overmatig drinken en plassen: bij onderliggende nierziekte of hormonale aandoening.
• Neusbloedingen: spontane bloedingen uit de neus door beschadigde bloedvaten.
• Hartruis: een nieuw opgetreden hartgeruis door de verhoogde belasting op het hart.

Plotselinge blindheid bij een oudere hond is een klassieke presentatie van hypertensieve orgaanschade. Onmiddellijk veterinair onderzoek is geboden.

Oorzaken en risicofactoren

Chronische nierziekte is de meest voorkomende oorzaak van hypertensie bij honden. Andere veelvoorkomende oorzaken zijn het syndroom van Cushing (hyperadrenocorticisme), feochromocytoom (bijniertumor), diabetes mellitus, hyperaldosteronisme en chronische pijn. Bepaalde medicijnen, zoals corticosteroïden en fenylpropanolamine, kunnen de bloeddruk verhogen.

Oudere honden lopen meer risico, omdat chronische nierziekte en hormonale aandoeningen vaker voorkomen op latere leeftijd. Rassen met een verhoogd risico op de onderliggende aandoeningen, zoals de Cavalier King Charles Spaniel (hartziekte), Cocker Spaniel (nierziekte) en Teckel (Cushing), zijn indirect kwetsbaarder voor hypertensie.

Overgewicht en een zoutrijk dieet kunnen de bloeddruk beïnvloeden, hoewel het effect bij honden minder duidelijk is dan bij mensen. Stress (het zogenaamde “wittejaseffect”) kan tijdelijke bloeddrukverhoging veroorzaken bij veterinaire bezoeken.

Diagnose

De bloeddruk wordt gemeten met een Doppler-apparaat of een oscillometrische bloeddrukmeter. Meerdere metingen worden verricht om een betrouwbare waarde te verkrijgen en het wittejaseffect te minimaliseren. Een systolische bloeddruk boven 160 mmHg, bevestigd bij herhaalde metingen, wijst op hypertensie.

Aanvullend onderzoek richt zich op het identificeren van de onderliggende oorzaak: volledig bloedonderzoek, urineanalyse, urine-eiwit-creatinine ratio (UPC), schildklierwaarden, cortisolwaarden en echografie van de nieren en bijnieren. Oogfundusonderzoek (fundoscopie) beoordeelt of er al hypertensieve oogschade is opgetreden. Echocardiografie evalueert de impact van de hypertensie op het hart (linkerventrikelhypertrofie).

Behandeling

De behandeling richt zich zowel op het verlagen van de bloeddruk als op het behandelen van de onderliggende oorzaak. Amlodipine is het eerstekeuze antihypertensivum bij honden en verlaagt de bloeddruk effectief door de bloedvaten te verwijden. De dosis wordt geleidelijk opgehoogd totdat de gewenste bloeddrukwaarde is bereikt.

Bij onvoldoende respons op amlodipine alleen kan een ACE-remmer (benazepril, enalapril) worden toegevoegd. Bij nierziekte worden ACE-remmers sowieso vaak voorgeschreven om het eiwitverlies via de nieren te verminderen. Het syndroom van Cushing wordt behandeld met trilostaan, feochromocytoom met chirurgische verwijdering, enzovoort.

Regelmatige bloeddrukcontroles zijn essentieel om de dosering aan te passen en de effectiviteit van de behandeling te monitoren. De dierenarts plant controles aanvankelijk om de een tot twee weken, en later maandelijks tot driemaandelijks. Oogcontroles worden regelmatig herhaald om progressie van oogschade te detecteren.

Prognose en preventie

De prognose hangt af van de onderliggende oorzaak en de mate van orgaanschade bij diagnose. Bij goed behandelbare oorzaken en beperkte orgaanschade is de prognose redelijk. Netvliesloslating die snel wordt behandeld, kan soms (gedeeltelijk) reversibel zijn, hoewel veel honden permanent gezichtsverlies houden. Bij ernstige nierziekte of een niet-operabel feochromocytoom is de prognose voorzichtiger.

Preventie richt zich op vroegtijdige detectie. Bloeddrukmeting wordt aanbevolen als onderdeel van de jaarlijkse gezondheidscontrole bij honden ouder dan zeven jaar, bij honden met bekende nierziekte en bij honden die corticosteroïden gebruiken. Het tijdig opsporen en behandelen van onderliggende aandoeningen voorkomt hypertensieve orgaanschade.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.