Gastritis bij honden

Wat is gastritis?

Gastritis is een ontsteking van het maagslijmvlies bij honden. Het maagslijmvlies beschermt de maagwand tegen het agressieve maagzuur. Wanneer dit slijmvlies beschadigd of geïrriteerd raakt, ontstaat een ontsteking die pijn en spijsverteringsklachten veroorzaakt.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen acute gastritis (plotseling optredend en van korte duur) en chronische gastritis (langdurig of terugkerend). Acute gastritis wordt vaak veroorzaakt door het eten van iets verkeerds, terwijl chronische gastritis een onderliggende oorzaak kan hebben.

Gastritis is een van de meest voorkomende maag-darmaandoeningen bij honden en kan op elke leeftijd optreden. De acute vorm is meestal zelflimiterend, maar chronische gastritis vereist een grondige diagnostische aanpak.

Symptomen van gastritis

De symptomen van gastritis variëren van mild tot ernstig en hangen af van de oorzaak en de duur van de ontsteking.

• Braken: het meest kenmerkende symptoom; het braaksel kan voedsel, gal, schuim of bloed bevatten
• Verminderde eetlust: de hond weigert voedsel of eet aanzienlijk minder dan normaal
• Buikpijn: de hond vertoont een gespannen houding, jankt of reageert pijnlijk bij aanraking van de buik
• Kwijlen: overmatig speekselen als gevolg van misselijkheid
• Dorst: de hond drinkt meer water dan gebruikelijk, maar braakt dit soms weer uit
• Lusteloosheid: verminderde activiteit en interesse in de omgeving
• Gewichtsverlies: bij chronische gastritis verliest de hond geleidelijk gewicht
• Zwarte ontlasting: donkere, teerachtige ontlasting kan wijzen op bloedingen in de maag

Bij hevig braken met bloed of bij symptomen die langer dan 24 tot 48 uur aanhouden, is onmiddellijk veterinair onderzoek noodzakelijk.

Oorzaken en risicofactoren

Acute gastritis wordt vaak veroorzaakt door het eten van bedorven voedsel, vuilnis, giftige planten of niet-eetbare voorwerpen. Medicijnen, met name NSAID’s (pijnstillers) en corticosteroïden, zijn bekende oorzaken van maagirritatie. Stress en plotselinge dieetveranderingen kunnen eveneens een episode uitlokken.

Chronische gastritis kan het gevolg zijn van Helicobacter-bacterie infectie, voedselallergie, auto-immuun aandoeningen of langdurig medicijngebruik. Bij sommige honden wordt geen specifieke oorzaak gevonden (idiopathische gastritis).

Alle rassen kunnen gastritis ontwikkelen, maar kleine rassen zoals de Franse Bulldog en de Yorkshire Terriër hebben een gevoeliger maagslijmvlies. Honden die bekend staan als ‘vuilnisbakkenrassen’ zoals de Labrador Retriever lopen door hun eetgedrag een verhoogd risico op acute gastritis.

Diagnose

De diagnose van acute gastritis wordt vaak gesteld op basis van de voorgeschiedenis en de klinische symptomen. De dierenarts vraagt naar recent voedsel, mogelijke blootstelling aan toxines en medicijngebruik. Bloedonderzoek en urineonderzoek worden uitgevoerd om de algehele gezondheid te beoordelen en uitdroging te meten.

Bij chronische gastritis is gastroscopie (maagkijkonderzoek) de gouden standaard. Hierbij wordt een camera via de slokdarm in de maag gebracht om het slijmvlies direct te inspecteren en biopten te nemen voor microscopisch onderzoek. Buikecho en röntgenfoto’s helpen bij het uitsluiten van vreemde voorwerpen of tumoren.

Behandeling

De behandeling van acute gastritis begint met het tijdelijk onthouden van voedsel (vasten) gedurende twaalf tot vierentwintig uur om de maag tot rust te laten komen. Daarna wordt geleidelijk een licht verteerbaar dieet geïntroduceerd in kleine, frequente porties.

Medicamenteuze behandeling omvat maagzuurremmers (omeprazol of famotidine) om de maagzuurproductie te verminderen, anti-braak medicatie (maropitant) en maagbeschermers (sucralfaat). Bij uitdroging wordt intraveneuze vloeistoftherapie gestart.

Chronische gastritis vereist een gerichte aanpak op basis van de onderliggende oorzaak. Bij voedselallergie wordt een eliminatiedieet gestart. Helicobacter-infectie wordt behandeld met een combinatie van antibiotica en maagzuurremmers. Auto-immuun gastritis kan behandeling met immuunonderdrukkende medicatie vereisen.

Prognose en preventie

De prognose voor acute gastritis is uitstekend; de meeste honden herstellen volledig binnen een tot drie dagen. Chronische gastritis heeft een wisselende prognose, afhankelijk van de onderliggende oorzaak, maar is in de meeste gevallen goed beheersbaar met de juiste behandeling.

Preventie richt zich op het voorkomen van het eten van ongeschikte stoffen: houd vuilnis en toxines buiten bereik, vermijd plotselinge dieetveranderingen en gebruik medicijnen alleen op voorschrift van de dierenarts. Een regelmatig voedingsschema met hoogwaardig voer ondersteunt een gezond maagslijmvlies.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.