Conjunctivitis bij honden

Wat is conjunctivitis?

Conjunctivitis is een ontsteking van de conjunctiva, het dunne slijmvlies dat de binnenzijde van de oogleden en het witte gedeelte van het oog bekleedt. Dit bindvlies beschermt het oog tegen vuil, bacteriën en andere irriterende stoffen. Wanneer het geïrriteerd of geïnfecteerd raakt, zwelt het op en wordt het rood.

Bij honden onderscheiden dierenartsen verschillende vormen van conjunctivitis: infectieuze conjunctivitis (veroorzaakt door bacteriën of virussen), allergische conjunctivitis en conjunctivitis door mechanische prikkeling, bijvoorbeeld door een binnengekruld ooglid (entropion) of een vreemd voorwerp in het oog.

De aandoening kan acuut ontstaan, maar ook chronisch worden als de onderliggende oorzaak niet wordt aangepakt. Vooral bij honden met prominente ogen verdient conjunctivitis extra aandacht, omdat de ogen bij deze rassen kwetsbaarder zijn.

Symptomen van conjunctivitis

De symptomen van conjunctivitis zijn meestal goed zichtbaar en vallen de meeste eigenaren snel op. Afhankelijk van de oorzaak kunnen de klachten licht tot ernstig zijn.

• Roodheid van het oog: het bindvlies is duidelijk rood en gezwollen, soms ook het derde ooglid.
• Overmatig tranen: het oog produceert meer traanvocht dan normaal, waardoor het vochtig en glanzend oogt.
• Ooguitvloei: heldere, gele of groenige afscheiding, afhankelijk van de oorzaak.
• Knijpen met het oog: je hond houdt het aangedane oog half dicht vanwege pijn of irritatie.
• Jeuken en wrijven: je hond krabt met de poot aan het oog of wrijft met de kop over de vloer of meubels.
• Gezwollen oogleden: de oogleden kunnen dik en opgezet aanvoelen.
• Lichtgevoeligheid: je hond keert zich af van fel licht of kijkt met samengeknepen ogen.
• Korstvorming: opgedroogde afscheiding rond de ooghoeken, vooral na het slapen.

Wanneer je deze verschijnselen bij je hond opmerkt, is het verstandig om een dierenarts te raadplegen. Vooral groene of gele ooguitvloei, aanhoudend knijpen of een troebel oog vragen om snelle beoordeling.

Oorzaken en risicofactoren

Conjunctivitis kan talrijke oorzaken hebben. Bacteriële infecties, bijvoorbeeld door Staphylococcus of Streptococcus, zijn een veelvoorkomende boosdoener. Ook virale infecties, zoals het canine distemper virus, kunnen conjunctivitis veroorzaken. Allergieën op pollen, huisstofmijt of voedingsstoffen leiden tot een chronisch terugkerende vorm.

Mechanische oorzaken spelen eveneens een belangrijke rol. Stof, zand, plantenresten of een wimper die tegen het oog schuurt (distichiasis) kunnen het bindvlies irriteren. Rassen met prominente ogen, zoals de Mopshond, Shih Tzu en Cavalier King Charles Spaniël, hebben een verhoogd risico. Ook rassen met losse oogleden, zoals de Basset Hound en Cocker Spaniël, zijn vatbaarder.

Droge ogen (keratoconjunctivitis sicca) vormen een bijzondere risicofactor: wanneer het oog te weinig traanvocht produceert, droogt het bindvlies uit en raakt het sneller ontstoken. Daarnaast kan conjunctivitis optreden als bijverschijnsel van een ander oogprobleem, zoals glaucoom of een hoornvliesbeschadiging.

Diagnose

De dierenarts begint met een grondig oogonderzoek, waarbij het bindvlies, de oogleden en het hoornvlies worden beoordeeld. Een Schirmertraantest meet de traanproductie om droge ogen uit te sluiten, en met fluoresceïnekleuring kan een eventuele hoornvliesbeschadiging zichtbaar worden gemaakt.

Bij vermoeden van een infectie kan de dierenarts een uitstrijkje van de ooguitvloei nemen voor een bacteriekweek en gevoeligheidsbepaling. Bij terugkerende klachten wordt vaak ook een allergieonderzoek overwogen. Een oogdrukmeting (tonometrie) sluit glaucoom uit als onderliggende oorzaak.

Behandeling

De behandeling van conjunctivitis hangt af van de oorzaak. Bacteriële conjunctivitis wordt behandeld met antibiotische oogdruppels of oogzalf, meestal gedurende zeven tot veertien dagen. Bij een virale oorzaak richt de behandeling zich vooral op ondersteunende zorg, omdat antivirale middelen voor ogen bij honden beperkt beschikbaar zijn.

Allergische conjunctivitis wordt aangepakt met antihistaminica of corticosteroïdhoudende oogdruppels, gecombineerd met het zo veel mogelijk vermijden van het allergeen. Bij droge ogen schrijft de dierenarts kunsttranen of ciclosporineoogdruppels voor om de traanproductie te stimuleren.

Als een mechanische oorzaak is vastgesteld, zoals entropion of distichiasis, kan een chirurgische correctie nodig zijn. Gedurende de behandeling is het belangrijk dat je hond niet aan het oog krabt; een beschermende halskraag kan hierbij helpen. Volg het behandelschema van de dierenarts nauwgezet op, ook als de klachten snel verbeteren.

Prognose en preventie

De prognose van conjunctivitis is over het algemeen gunstig. Wanneer de oorzaak tijdig wordt vastgesteld en behandeld, herstellen de meeste honden binnen één tot twee weken volledig. Allergische conjunctivitis kan wel terugkeren bij hernieuwd contact met het allergeen, en chronische droge ogen vragen levenslange behandeling.

Preventie richt zich op het beschermen van de ogen tegen irriterende stoffen: houd het haar rond de ogen kort, vermijd stof en rook in de leefomgeving en controleer de ogen regelmatig op roodheid of afscheiding. Bij rassen met een verhoogd risico is een halfjaarlijks oogonderzoek door de dierenarts aan te raden.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.