Cherry eye bij honden

Wat is cherry eye?

Honden hebben, anders dan mensen, een derde ooglid (de membrana nictitans) dat als extra bescherming voor het oog dient. In dit derde ooglid bevindt zich een traanklier die verantwoordelijk is voor ongeveer 30 tot 50% van de totale traanproductie. Bij cherry eye verschuift deze traanklier uit haar normale positie en stulpt naar buiten, waardoor er een rode, ronde zwelling zichtbaar wordt in de binnenste ooghoek.

De oorzaak is een zwakte of het scheuren van het bindweefselbandje (ligament) dat de traanklier normaal op zijn plek houdt. Zodra dit bandje het begeeft, glijdt de klier naar voren en wordt zichtbaar als een glanzend rood of roze bolletje, dat doet denken aan een kers. Vandaar de naam cherry eye.

Cherry eye komt het vaakst voor bij jonge honden onder de twee jaar. De aandoening kan in één of beide ogen optreden. Wanneer het in één oog voorkomt, is de kans aanzienlijk dat het andere oog later ook getroffen wordt.

Symptomen van cherry eye

Het meest opvallende symptoom is de zichtbare rode zwelling in de ooghoek. Daarnaast kunnen de volgende klachten optreden:

• Rode, kersachtige zwelling: een glad, rond bolletje in de binnenste ooghoek dat wisselend in grootte kan zijn, van een klein knobbeltje tot een flinke uitstulping.
• Overmatig tranen: het aangedane oog produceert meer traanvocht dan normaal door irritatie van de blootgestelde klier.
• Droog oog: paradoxaal genoeg kan de blootgestelde klier op den duur minder goed functioneren, wat tot droge ogen leidt.
• Roodheid van het oog: het bindvlies van het oog kan geïrriteerd en rood zijn door de continue blootstelling en wrijving.
• Wrijven aan het oog: de hond krabt of wrijft met de poot aan het aangedane oog door irritatie of ongemak.
• Zwelling van het derde ooglid: het gehele derde ooglid kan gezwollen en verdikt overkomen.
• Ooguitvloeiing: slijmerig of etterig vocht uit het oog, vooral bij secundaire infectie of ontsteking.
• Knipperen of dichtknijpen: de hond knippert vaker met het aangedane oog of houdt het gedeeltelijk dicht.

Cherry eye is doorgaans niet pijnlijk, maar het ongemak en de verhoogde kans op oogproblemen maken behandeling wenselijk.

Oorzaken en risicofactoren

De exacte oorzaak van cherry eye is een aangeboren zwakte van het bindweefsel dat de traanklier van het derde ooglid op zijn plaats houdt. Er is een sterke genetische component: bepaalde rassen zijn duidelijk oververtegenwoordigd. Cherry eye komt bijzonder vaak voor bij brachycefale (kortsnuitige) rassen en rassen met losse gezichtshuid.

Tot de meest getroffen rassen behoren de Engelse Bulldog, de Cocker Spaniel, de Beagle, de Shar-Pei, de Lhasa Apso en de Cavalier King Charles Spaniël. Bij de Engelse Bulldog wordt cherry eye het vaakst gezien vanwege de combinatie van een korte schedel en los bindweefsel.

De aandoening manifesteert zich meestal voor de leeftijd van twee jaar, wanneer het bindweefsel nog niet volledig is uitgerijpt. Omgevingsfactoren zoals allergieën of ooginfecties die tot wrijven leiden, kunnen de zwakke bevestiging extra belasten en het uitstulpen van de klier versnellen.

Diagnose

De diagnose is doorgaans eenvoudig en wordt gesteld op basis van het klinische beeld. De kenmerkende rode, ronde zwelling in de binnenste ooghoek is onmiskenbaar en behoeft zelden aanvullend onderzoek. De dierenarts zal het oog wel grondig onderzoeken om andere oorzaken van zwelling of roodheid uit te sluiten, zoals een tumor van het derde ooglid of een ontsteking.

Een Schirmer-traantest wordt uitgevoerd om de traanproductie te meten, zowel van het aangedane als het gezonde oog. Dit geeft een uitgangsmeting die na de behandeling kan worden vergeleken. Daarnaast wordt het oog gecontroleerd op bijkomende aandoeningen zoals een hoornvlieszweer of bindvliesontsteking die door het wrijven kunnen zijn ontstaan.

Behandeling

De voorkeursbehandeling voor cherry eye is chirurgische repositie van de traanklier, ook wel de “pocket-techniek” of “tucking-techniek” genoemd. Hierbij wordt de uitgestulpte klier voorzichtig teruggeplaatst in het derde ooglid en vastgehecht, zodat deze op zijn plek blijft. Deze ingreep behoudt de klier en daarmee de traanproductie, wat essentieel is voor de langetermijngezondheid van het oog.

Het verwijderen van de klier wordt tegenwoordig sterk afgeraden, hoewel dit vroeger gebruikelijk was. Verwijdering leidt in veel gevallen tot keratoconjunctivitis sicca (KCS, ofwel droog oog), een chronische aandoening die levenslange behandeling met kunsttranen vereist. Helaas kan cherry eye na chirurgische repositie in 5 tot 20% van de gevallen terugkeren en is een tweede ingreep dan nodig.

Na de operatie worden ontstekingsremmende oogdruppels en eventueel antibiotische oogzalf voorgeschreven. De hond draagt gedurende tien tot veertien dagen een kraag om wrijven te voorkomen. Controle na twee weken bevestigt of de klier goed op zijn plek is gebleven. Volledige genezing duurt doorgaans drie tot vier weken.

Prognose en preventie

De prognose na succesvolle chirurgische repositie is uitstekend. De meeste honden behouden een normale traanproductie en ondervinden geen verdere oogproblemen. Bij honden waarbij de klier is verwijderd, is de kans op chronische droge ogen aanzienlijk en is levenslange behandeling noodzakelijk.

Omdat cherry eye een aangeboren aandoening is, valt het niet volledig te voorkomen. Verantwoord fokbeleid, waarbij honden met cherry eye niet worden ingezet voor de fok, kan de prevalentie in toekomstige generaties verminderen. Let bij risicarassen goed op de ogen van je pup en raadpleeg direct een dierenarts bij de eerste tekenen van een rode zwelling in de ooghoek. Hoe eerder de behandeling plaatsvindt, hoe groter de kans op een succesvol herstel.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.