Brachycefaal Obstructief Luchtwegensyndroom bij honden

Wat is BOAS precies?

Bij honden met een korte schedelvorm (brachycefalie) is de snuit sterk verkort, maar het zachte weefsel in neus, keel en luchtpijp is niet evenredig meeverkleind. Daardoor moeten dezelfde weefsels in een veel kleinere ruimte passen, wat leidt tot vernauwing van de luchtwegen. Typische anatomische problemen zijn te nauwe neusgaten (stenotische nares), een te lang en te dik zacht gehemelte, uitgestulpte keelzakjes en soms een te nauwe luchtpijp (tracheale hypoplasie).

BOAS is in wezen een aangeboren aandoening: de anatomische basis is al bij de geboorte aanwezig. Naarmate de hond ouder wordt, verergeren de klachten vaak doordat het zachte weefsel door de verhoogde ademhalingsinspanning chronisch geprikkeld raakt, opzwelt en nog verder vernauwt.

Welke rassen lopen risico?

De aandoening komt het vaakst voor bij rassen met een uitgesproken korte snuit:

• Franse Bulldog en Engelse Bulldog, vanwege hun extreem verkorte schedel
• Mopshond, bij wie stenotische nares zeer vaak voorkomen
• Shih Tzu en Cavalier King Charles Spaniel
• Pekingees en Boston Terrier

Overgewicht vergroot het probleem aanzienlijk, omdat extra vetweefsel rond de keel de luchtwegen nog verder vernauwt. Ook hoge temperaturen en vochtige omstandigheden verergeren de klachten.

Symptomen

De ernst van BOAS varieert sterk: sommige honden hebben alleen bij inspanning klachten, terwijl anderen ook in rust moeite hebben met ademen. Veelvoorkomende signalen zijn:

• Luid snurken en snuiven, zowel tijdens het slapen als overdag
• Stertor en stridor, raspende of piepende ademhalingsgeluiden
• Snelle vermoeidheid bij wandelen of spelen
• Ademen met open bek in rust of bij mild warm weer
• Blauwe of paarse tong en slijmvliezen (cyanose) bij ernstige benauwdheid
• Kokhalzen, braken of regurgiteren, vooral na het eten of drinken
• Onrust tijdens het slapen, moeite met een comfortabele houding vinden
• Collaps of flauwvallen bij extreme inspanning of hitte

Diagnose

De dierenarts stelt BOAS meestal vast op basis van het ras, de typische klachten en een lichamelijk onderzoek. Om de ernst nauwkeurig te beoordelen, kan aanvullend onderzoek nodig zijn:

• Laryngoscopie en faryngoscopie onder lichte sedatie, om het zachte gehemelte, de stembanden en de keelzakjes direct te bekijken
• Rontgenfoto’s van de hals en borstkas, om de diameter van de luchtpijp te meten en longproblemen uit te sluiten
• CT-scan, voor een gedetailleerd driedimensionaal beeld van de luchtwegen
• Bloedgasanalyse, om de zuurstofvoorziening objectief te meten

Een grondige diagnose is belangrijk omdat BOAS vaak samen voorkomt met maag-darmproblemen. Veel brachycefale honden lijden ook aan reflux of chronische maagontsteking als gevolg van de verhoogde buikdruk bij het ademen.

Behandeling

Bij milde klachten kan conservatief management voldoende zijn. Denk aan gewichtsbeheersing, het vermijden van warmte en zware inspanning, en het gebruik van een tuigje in plaats van een halsband. In ernstigere gevallen is chirurgie de meest effectieve aanpak:

• Verwijding van de neusgaten (rhinoplastiek), een relatief eenvoudige ingreep die de luchtstroom door de neus flink verbetert
• Inkorten van het zachte gehemelte (palatoplastiek), om de blokkade in de keel te verminderen
• Verwijderen van uitgestulpte keelzakjes, om extra ruimte in de keel te creeren

Hoe jonger de hond geopereerd wordt, hoe beter het resultaat doorgaans is. Bij jonge honden is het weefsel nog niet chronisch beschadigd, waardoor het herstel sneller en vollediger verloopt. Na de operatie merken de meeste eigenaren een duidelijke verbetering: de hond is actiever, slaapt rustiger en kan beter tegen warmte.

Prognose en preventie

Met tijdige chirurgische correctie is de prognose voor de meeste honden met BOAS goed. Ze ademen merkbaar beter en hebben een hogere kwaliteit van leven. Zonder behandeling verergeren de klachten doorgaans geleidelijk, omdat het zachte weefsel steeds meer beschadigd raakt.

Preventie begint bij verantwoord fokbeleid. Kies als fokker voor ouderdieren met zo min mogelijk luchtwegklachten en een relatief open neusstructuur. Als eigenaar kun je bijdragen door je hond op een gezond gewicht te houden, overmatige hitte te vermijden en bij de eerste tekenen van ademhalingsproblemen een dierenarts te raadplegen.

Oorproblemen komen vaker voor bij rassen met hangoren. Rassen zoals de Engelse cocker spaniël, Labrador Retriever, Golden Retriever en Cavalier King Charles worden in de veterinaire literatuur regelmatig in verband gebracht met deze aandoening.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.