Lupoïde onychodystrofie bij honden

Wat is lupoïde onychodystrofie?

Lupoïde onychodystrofie, ook wel symmetrische lupoïde onychitis (SLO) genoemd, is een auto-immuunaandoening die specifiek de nagels van honden aantast. Het immuunsysteem richt zich tegen de nagelmatrix, het weefsel dat verantwoordelijk is voor de groei van de nagel. Het gevolg is ontsteking, pijn en uiteindelijk het loslaten van de nagels.

Kenmerkend voor de aandoening is dat meerdere of alle nagels aan meerdere poten gelijktijdig of snel na elkaar worden aangetast. Dit symmetrische patroon helpt bij het onderscheiden van lupoïde onychodystrofie van traumatische of infectieuze nagelschade, die doorgaans één of enkele nagels treft.

De nagels die na het loslaten teruggroeien zijn vaak misvormd, broos en van een afwijkende kleur. Zonder behandeling herhaalt het proces zich, waardoor de hond herhaaldelijk nagels verliest.

Symptomen van lupoïde onychodystrofie

De symptomen ontwikkelen zich doorgaans geleidelijk maar kunnen ook plotseling optreden wanneer meerdere nagels tegelijk loslaten.

• Loslaten van nagels (onychomadese): nagels vallen uit of worden losgetrokken, vaak met de nagelwortel eraan.
• Kreupelheid: de hond loopt mank door pijn aan de aangetaste tenen.
• Likken aan de poten: overmatig likken aan de nagels en tenen als reactie op pijn en irritatie.
• Pijn bij aanraking: de hond reageert pijnlijk wanneer de poten of nagels worden aangeraakt.
• Misvormde nagels: teruggroeiende nagels zijn vaak brokkelig, gespleten of van een afwijkende vorm.
• Verkleuring van nagels: de nagels kunnen donkerder, lichter of vlekkerig verkleurd teruggroeien.
• Zwelling van het nagelbed: roodheid en zwelling rond de nagelbasis door ontsteking.
• Secundaire infectie: bacteriële infectie van het beschadigde nagelbed met pusvorming.

De aandoening is pijnlijk en beïnvloedt de kwaliteit van leven van de hond aanzienlijk. Vroegtijdige behandeling is belangrijk om het nagelverlies te beperken.

Oorzaken en risicofactoren

Lupoïde onychodystrofie is een immuungemedieerde aandoening, wat betekent dat het immuunsysteem zich ten onrechte keert tegen het eigen nagelweefsel. De exacte trigger is niet altijd bekend, maar er wordt een genetische component vermoed. Omgevingsfactoren, zoals allergenen of infecties, kunnen de auto-immuunreactie mogelijk uitlokken.

Bepaalde rassen zijn oververtegenwoordigd. De Duitse Herder, Rottweiler, Gordon Setter en Greyhound worden het vaakst getroffen. De aandoening komt voor bij honden van alle leeftijden, maar wordt het meest gediagnosticeerd bij jonge tot middelbare honden tussen twee en zes jaar.

Er is geen duidelijk verschil in voorkomen tussen reuen en teven. Stress, andere auto-immuunaandoeningen en allergieën kunnen als uitlokkende of verergerende factoren fungeren.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van het klinische beeld en histopathologisch onderzoek. Het symmetrische verlies van nagels aan meerdere poten is zeer kenmerkend. De dierenarts zal een amputatie van het laatste kootje (P3) inclusief nagelmatrix uitvoeren voor histologisch onderzoek, dat de typische lymfocytaire ontsteking in de nagelmatrix bevestigt.

Differentiaaldiagnosen die moeten worden uitgesloten zijn schimmelinfecties van de nagels, bacteriële nagelaandoeningen, lupus erythematosus, pemphigus en vasculitis. Kweken van nagelmateriaal helpen bij het uitsluiten van infectieuze oorzaken. Bloedonderzoek, waaronder een ANA-test, wordt uitgevoerd om andere auto-immuunaandoeningen uit te sluiten.

Behandeling

De behandeling is gericht op het onderdrukken van de auto-immuunreactie en het ondersteunen van de nagelgroei. Een combinatie van essentiële vetzuren (omega-3 en omega-6) en vitamine E vormt de basis van de behandeling en is bij veel honden voldoende om verbetering te bereiken. De vetzuren moduleren de immuunrespons en verminderen ontsteking.

Wanneer vetzuren alleen onvoldoende effect hebben, worden immuunmodulerende medicijnen toegevoegd. Niacinamide (vitamine B3) in combinatie met tetracycline of doxycycline is een veelgebruikt protocol met relatief weinig bijwerkingen. In ernstige gevallen kunnen sterkere immunosuppressiva zoals pentoxifylline of azathioprine nodig zijn.

Secundaire bacteriële infecties worden behandeld met antibiotica. Pijnbestrijding is belangrijk tijdens actieve perioden van nagelverlies. De behandeling is vaak langdurig en soms levenslang nodig, hoewel de dosering na verbetering vaak kan worden verlaagd. Regelmatige controles bij de dierenarts monitoren het verloop en de respons op behandeling.

Prognose en preventie

De prognose is over het algemeen goed met de juiste behandeling. De meeste honden reageren positief op supplementatie met vetzuren en immuunmodulerende therapie. De nagels groeien doorgaans binnen enkele maanden terug, hoewel ze niet altijd hun oorspronkelijke vorm en sterkte terugkrijgen. Terugval is mogelijk bij het staken of verminderen van de behandeling.

Preventie van lupoïde onychodystrofie is niet mogelijk omdat de oorzaak immuungemedieerd is. Verantwoord fokbeleid bij rassen met een verhoogd risico kan de prevalentie op termijn verminderen. Vroegtijdige herkenning en behandeling voorkomen onnodig nagelverlies en pijn. Bij het loslaten van meerdere nagels is het belangrijk om direct een dierenarts te raadplegen.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.