Coccidiose bij honden

Wat is coccidiose?

Coccidiose is een parasitaire darminfectie veroorzaakt door eencellige organismen van het geslacht Isospora (ook wel Cystoisospora genoemd). Deze parasieten nestelen zich in de darmwand van de hond en veroorzaken een ontsteking die leidt tot diarree en andere spijsverteringsproblemen.

De infectie komt het meest voor bij jonge pups, maar kan honden van alle leeftijden treffen. Coccidiën zijn alomtegenwoordig in de omgeving en veel volwassen honden dragen de parasiet zonder zelf ziek te worden. Pas wanneer het immuunsysteem verzwakt is of de parasietlast te hoog wordt, ontstaan klinische klachten.

Coccidiose is soortspecifiek, wat betekent dat de Isospora-soorten die honden infecteren doorgaans niet overdraagbaar zijn op katten of mensen. De ziekte kan echter in kennels en opvangcentra snel om zich heen grijpen.

Symptomen van coccidiose

De ernst van de symptomen hangt af van de leeftijd en de algehele gezondheid van de hond, evenals de hoeveelheid parasieten. Jonge pups zijn het zwaarst getroffen, terwijl volwassen honden vaak asymptomatisch blijven.

• Waterige diarree: dunne, waterige ontlasting die soms slijm of bloed kan bevatten
• Bloederige ontlasting: in ernstige gevallen kan de diarree opvallend bloederig zijn
• Braken: misselijkheid en braken komen voor, vooral bij een zware infectie
• Uitdroging: door aanhoudend vochtverlies kan de hond snel uitdrogen
• Gewichtsverlies: de hond verliest gewicht door verminderde voedselopname en malabsorptie
• Verminderde eetlust: geïnfecteerde dieren weigeren voedsel of eten beduidend minder
• Buikkrampen: de hond kan een opgezette of pijnlijke buik hebben
• Groeiachterstand: bij pups kan chronische coccidiose leiden tot een achterblijvende groei

Bij zeer jonge of ernstig verzwakte pups kan onbehandelde coccidiose levensbedreigend zijn. Neem altijd contact op met een dierenarts bij aanhoudende diarree, zeker bij pups jonger dan zes maanden.

Oorzaken en risicofactoren

Coccidiose wordt veroorzaakt door de opname van besmette oöcysten (eieren van de parasiet) uit de omgeving. Honden raken besmet door het eten of likken van besmette grond, ontlasting of besmette voorwerpen. De oöcysten zijn zeer resistent en kunnen maandenlang in de omgeving overleven.

Pups in kennels, asielen en fokkerijen lopen het hoogste risico door het nauwe contact en de hoge besmettingsdruk. Alle rassen zijn vatbaar, maar pups van grote rassen zoals de Labrador Retriever en de Golden Retriever worden vaak gediagnosticeerd, simpelweg omdat deze rassen populair zijn in fokprogramma’s.

Stress door verhuizing, spenen of vaccinatie kan het immuunsysteem tijdelijk verzwakken en een sluimerende infectie doen opvlammen. Gelijktijdige infectie met andere parasieten of virussen vergroot de kans op klinische ziekte.

Diagnose

De diagnose van coccidiose wordt gesteld door middel van een fecale flotatie, waarbij een ontlastingsmonster microscopisch wordt onderzocht op de aanwezigheid van oöcysten. Het is belangrijk om te weten dat oöcysten pas enkele dagen na de infectie in de ontlasting verschijnen; een enkel negatief monster sluit de diagnose daarom niet uit.

Bij twijfel kan de dierenarts het ontlastingsonderzoek na enkele dagen herhalen of een fecale PCR-test inzetten voor een hogere gevoeligheid. Een volledig bloedonderzoek kan worden uitgevoerd om de mate van uitdroging en eventuele bloedarmoede te beoordelen.

Behandeling

De standaardbehandeling van coccidiose bestaat uit het toedienen van sulfonamide-antibiotica, zoals sulfadimethoxine, of toltrazuril. Deze middelen doden de parasieten of remmen hun vermenigvuldiging, waardoor het immuunsysteem van de hond de infectie kan overwinnen.

Ondersteunende zorg is minstens zo belangrijk als de antiparasitaire behandeling. Uitgedroogde pups hebben vloeistoftherapie nodig, eventueel intraveneus. Een licht verteerbaar dieet ondersteunt het herstel van de darmen. Bij ernstige bloederige diarree kan een bloedtransfusie noodzakelijk zijn.

De behandeling duurt doorgaans tien tot veertien dagen. Na afloop wordt een controle-ontlastingsonderzoek aanbevolen om te bevestigen dat de parasiet is geëlimineerd. Gelijktijdige grondige reiniging van de leefomgeving is essentieel om herinfectie te voorkomen.

Prognose en preventie

De prognose bij tijdige behandeling is goed; de meeste honden herstellen volledig. Onbehandeld kan coccidiose bij jonge pups echter leiden tot ernstige complicaties en zelfs sterfte. Chronische of herhaalde infecties kunnen blijvende schade aan de darmwand veroorzaken.

Preventie bestaat uit het snel opruimen van ontlasting, het schoonhouden van de leefomgeving en het beperken van de besmettingsdruk. Gebruik ontsmettingsmiddelen op basis van ammonia, omdat standaard schoonmaakmiddelen oöcysten niet doden. Laat nieuwe pups bij binnenkomst altijd onderzoeken op darmparasieten.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.