Acraal lick dermatitis bij honden

Wat is acraal lick dermatitis?

Acraal lick dermatitis (ALD) is een chronische huidaandoening die ontstaat doordat een hond herhaaldelijk en dwangmatig aan dezelfde plek op het lichaam likt, meestal op de voorzijde van een onderbeen of poot. Door het constante likken raakt de huid beschadigd, ontstoken en verdikt. Er vormt zich een kenmerkend granuloom: een verharde, kale, vaak roodbruine plaque die moeilijk geneest zolang het likgedrag voortduurt.

De aandoening is frustrerend voor zowel de hond als de eigenaar, omdat het likgedrag een vicieuze cirkel in stand houdt. De wond jeukt en doet pijn, waardoor de hond er nog meer aan likt, wat de wond vervolgens verergert. Zonder behandeling kan de huid blijvend veranderen, met littekenvorming, verdikking (fibrose) en chronische infectie als gevolg.

ALD komt vaker voor bij middelgrote tot grote rassen en treft vaker reuen dan teven. De aandoening manifesteert zich meestal bij volwassen honden tussen de drie en acht jaar.

Symptomen van acraal lick dermatitis

De verschijnselen van ALD zijn doorgaans goed herkenbaar. Let op de volgende signalen bij je hond.

• Obsessief likken: je hond likt langdurig en herhaaldelijk aan dezelfde plek, vaak op de voorzijde van een onderbeen of poot
• Kale, verdikte plek: op de gelekte plek is het haar verdwenen en de huid duidelijk verdikt en verhoogd
• Roodbruine verkleuring: de huid op en rond de wond kleurt donker door chronische ontsteking en speekselkleuring
• Open wond of zweertje: het middelpunt van het granuloom kan een open, nattende wond zijn die niet wil genezen
• Korstvorming: de wond bedekt zich afwisselend met korsten die door het likken weer worden verwijderd
• Secundaire infectie: de beschadigde huid raakt gemakkelijk geïnfecteerd, met roodheid, zwelling en pus als gevolg
• Meerdere plekken: sommige honden ontwikkelen granulomen op meerdere ledematen tegelijk

Het likgedrag kan moeilijk te observeren zijn, omdat sommige honden vooral likken wanneer ze alleen zijn of ’s nachts. Een kale, verdikte plek op het onderbeen die niet wil genezen is vrijwel altijd een aanwijzing voor ALD.

Oorzaken en risicofactoren

ALD heeft bijna altijd een multifactoriële oorzaak. Er is vaak een combinatie van een fysieke trigger (die het likken op gang brengt) en een psychologische component (die het likgedrag in stand houdt). Fysieke oorzaken zijn onder meer allergieën, gewrichtspijn (artrose), een vreemd voorwerp onder de huid, zenuwbeschadiging (neuropathie) of een eerdere wond op de betreffende plek.

De psychologische component is minstens zo belangrijk. Verveling, angst, stress, verlatingsangst of een gebrek aan mentale stimulatie kunnen obsessief likgedrag uitlokken. Het likken geeft de hond een kortdurend gevoel van verlichting doordat er endorfines (lichaamseigen pijnstillers) vrijkomen, waardoor het gedrag zichzelf versterkt en een dwangmatig karakter krijgt.

Deze aandoening kan bij alle rassen voorkomen. Rassen zoals de Labrador Retriever, de Duitse Dog en de Dobermann worden in de veterinaire literatuur regelmatig in verband gebracht met acraal lick dermatitis.

Diagnose

De dierenarts herkent ALD doorgaans aan het kenmerkende uiterlijk en de locatie van de wond. Het belangrijkste onderdeel van de diagnose is het achterhalen van de onderliggende oorzaak. De dierenarts zal vragen stellen over het gedrag van je hond, de thuissituatie, hoeveel beweging en stimulatie de hond krijgt en of er stressvolle veranderingen zijn geweest.

Aanvullend onderzoek kan bestaan uit een huidafkrabsel (om schimmelinfecties of mijten uit te sluiten), een bacteriekweek van de wond, röntgenfoto’s van het onderliggende gewricht (om artrose op te sporen) en allergietesten. Bij hardnekkige gevallen kan een biopt worden genomen om andere huidaandoeningen, zoals tumoren, uit te sluiten.

Behandeling

De behandeling van ALD vereist een gecombineerde aanpak die zowel de fysieke wond als de onderliggende oorzaak aanpakt. Lokale wondbehandeling met antibacteriële middelen en beschermende verbanden helpt de wond te genezen. Antibiotica zijn vaak nodig bij secundaire infecties, soms voor langere perioden van zes tot acht weken.

Het doorbreken van het likgedrag is essentieel. Een beschermende kraag of bodysuit kan voorkomen dat de hond bij de wond kan. Tegelijkertijd moet de onderliggende oorzaak worden aangepakt: pijnstilling bij artrose, een eliminatiedieet bij voedselallergie, of gedragstherapie bij angst en verveling. In sommige gevallen schrijft de dierenarts gedragsmedicatie voor, zoals SSRI’s (selectieve serotonineheropnameremmers), die het obsessieve likgedrag kunnen verminderen.

Meer beweging, mentale uitdaging (puzzelspeeltjes, zoekspelletjes) en aandacht voor de emotionele behoeften van je hond vormen een onmisbaar onderdeel van de behandeling. Een gedragstherapeut kan helpen bij het opstellen van een trainingsplan.

Prognose en preventie

De prognose van ALD is wisselend en hangt af van hoe lang het probleem al bestaat en hoe goed de onderliggende oorzaak kan worden aangepakt. Verse, recent ontstane granulomen reageren doorgaans beter op behandeling dan chronische, sterk verdikte laesies. Terugval komt regelmatig voor, vooral in stressvolle periodes.

Preventie richt zich op het voorkomen van verveling en stress. Zorg voor voldoende dagelijkse beweging, mentale uitdaging en sociale interactie. Herken tekenen van stress of angst bij je hond vroeg en grijp in voordat obsessief likgedrag zich kan ontwikkelen. Behandel onderliggende fysieke aandoeningen zoals allergieën of gewrichtspijn tijdig. Een voorspelbare dagstructuur en een veilige, stimulerende leefomgeving dragen bij aan het welzijn van je hond.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.