Voedselallergie bij honden

Wat is voedselallergie?

Voedselallergie bij honden is een immunologische reactie op een of meer eiwitten (antigenen) in het voedsel. Het immuunsysteem herkent deze normaal onschadelijke eiwitten ten onrechte als bedreigend en start een afweerreactie. Dit verschilt van voedselintolerantie, waarbij het immuunsysteem niet betrokken is en de klachten worden veroorzaakt door een onvermogen om een voedingscomponent te verteren.

De meest voorkomende allergenen bij honden zijn dierlijke eiwitten: rund, kip, zuivel, lam en vis zijn de vaakst gerapporteerde veroorzakers. Ook plantaardige eiwitten, zoals tarwe en soja, kunnen een allergische reactie uitlokken, hoewel dit minder frequent voorkomt. De allergie ontwikkelt zich na herhaalde blootstelling aan het allergeen, soms pas na maanden of jaren van probleemloze consumptie.

Voedselallergie is verantwoordelijk voor naar schatting tien tot vijftien procent van alle allergische huidaandoeningen bij honden. De aandoening kan op elke leeftijd beginnen, maar wordt het vaakst gediagnosticeerd bij honden jonger dan één jaar of ouder dan zes jaar.

Symptomen van voedselallergie

De symptomen van voedselallergie bij honden zijn overwegend dermatologisch, hoewel ook maagdarmklachten voorkomen. Let op de volgende verschijnselen:

• Chronische jeuk die niet seizoensgebonden is (het hele jaar door)
• Terugkerende oorontstekingen (otitis externa), soms als enig symptoom
• Huidroodheid en ontsteking, vooral op de buik, poten, oksels en lies
• Overmatig likken van de poten
• Haarverlies door krabben en bijten
• Terugkerende huidinfecties (bacterieel of gist)
• Braken en/of diarree (bij ongeveer dertig procent van de honden)
• Winderigheid en rommelende darmen

Een belangrijk kenmerk van voedselallergie is dat de jeuk niet seizoensgebonden is en het hele jaar door aanwezig blijft. Honden met voedselallergie reageren bovendien vaak onvoldoende op corticosteroïden, terwijl honden met omgevingsallergieën hier doorgaans wel goed op reageren.

Oorzaken en risicofactoren

Voedselallergie ontstaat door een verkeerde immuunrespons op voedseleiwitten. Na herhaalde blootstelling aan het allergeen maakt het immuunsysteem specifieke antilichamen (IgE) aan. Bij volgende blootstellingen binden deze antilichamen aan mestcellen, die histamine en andere ontstekingsstoffen vrijgeven, wat leidt tot de kenmerkende klachten.

Bepaalde rassen lijken een genetische aanleg te hebben voor voedselallergie. Labrador Retrievers, Golden Retrievers, West Highland White Terriërs, Cocker Spaniëls, Boxers en Duitse Herders worden vaker gediagnosticeerd.

Honden met andere allergische aandoeningen, zoals atopische dermatitis of vlooienallergie, lopen een groter risico op het gelijktijdig ontwikkelen van een voedselallergie. Een verstoorde darmbarrière, bijvoorbeeld door chronische darmontsteking, kan de opname van onverteerde eiwitten bevorderen en zo de kans op sensibilisatie verhogen.

Diagnose

De gouden standaard voor de diagnose van voedselallergie is het eliminatiedieet, ook wel uitsluitdieet genoemd. Hierbij wordt de hond gedurende minimaal acht tot twaalf weken gevoed met een dieet dat uitsluitend eiwitten en koolhydraten bevat waar de hond nog nooit aan is blootgesteld (novel protein) of met een hydrolysaatdieet waarin de eiwitten zo klein zijn verwerkt dat het immuunsysteem ze niet herkent.

Tijdens het eliminatiedieet mag de hond absoluut niets anders eten: geen snoepjes, kauwbotten, tafelscraps of smaakmedicatie. Als de klachten significant verbeteren tijdens het dieet, wordt een provocatietest uitgevoerd waarbij het oorspronkelijke voer opnieuw wordt aangeboden. Terugkeer van de klachten bevestigt de diagnose. Bloedtests op voedselallergieën zijn bij honden onbetrouwbaar en worden niet aanbevolen als diagnostisch hulpmiddel.

Behandeling

De belangrijkste behandeling van voedselallergie is het vermijden van het allergeen. Zodra via het eliminatiedieet en de provocatietest is vastgesteld welke eiwitbron de reactie veroorzaakt, wordt een dieet samengesteld dat deze eiwitbron niet bevat. Dit kan een commercieel dieet met een alternatieve eiwitbron zijn of een door een dierenarts samengesteld vers voedselprogramma.

Bij honden die allergisch zijn voor meerdere eiwitten kan een hydrolysaatdieet als langetermijnoplossing dienen. Deze diëten bevatten eiwitten die enzymatisch zijn afgebroken tot fragmenten die te klein zijn om een immuunreactie op te wekken. De kwaliteit en effectiviteit van hydrolysaatdiëten verschilt per merk; overleg met de dierenarts over de beste keuze.

Symptoombestrijding met medicatie kan nodig zijn tijdens het diagnostische traject of bij acute opflakkeringen. Oclacitinib (Apoquel) en lokivetmab (Cytopoint) verminderen de jeuk effectief. Secundaire huidinfecties worden behandeld met antibiotica of antischimmelmiddelen. Essentiële vetzuren en probiotica kunnen de huidgezondheid en darmbarrière ondersteunen.

Prognose en preventie

De prognose van voedselallergie is goed wanneer het allergeen succesvol wordt geïdentificeerd en vermeden. De meeste honden worden volledig klachtenvrij op het juiste dieet. Het vergt discipline om het dieet consequent vol te houden en alle gezinsleden moeten op de hoogte zijn van de voedselbeperking.

Preventie van voedselallergie is moeilijk, maar een gevarieerd dieet vanaf puppyleeftijd kan mogelijk bijdragen aan een breder tolerantiespectrum van het immuunsysteem. Geef geen onnodige variatie in eiwitbronnen als de hond geen klachten heeft, zodat er alternatieve eiwitten beschikbaar blijven als later een eliminatiedieet nodig is. Laat chronische jeuk of terugkerende oorontstekingen altijd onderzoeken op een mogelijke voedselcomponent.

Dit artikel is puur informatief en vervangt geen professioneel veterinair advies. Raadpleeg altijd een dierenarts bij gezondheidsklachten van je hond.